where there is will, there is a way!

Meeting with Simon

2011-12-16T18:39:00.000-08:00

After a long time, unexpectedly, I fall in love with Simon. He is really beauty and handsome. Really, handsome with adequate height, big belly, long feet, shining eyes, bit short mustache and short smile, hee…hee... Really, I must fell in love and I love him. I was familiar with him since April 2011 because it was one of the funny questions during workshop. I answered because I loved him. Thanks god! I was with him. Earlier, I asked with Sarah with some hesitation because I scared with her.

Dec 15, 2011, early in the morning about 4am, I was awake up due to noise of Simon. I kept door open because my PAPA is quite unfamiliar with sophisticated housing style and shifting from hotel to apartment in my friend. Sarah is working in UN, so she has apartment which is really more decorated and fancy than five star hotel in Bangkok. Dad keep on asking many questions regards to house, development, Nepali politics, leaders and all.

Simon was keep on shouting, I turned side, he came this side, near my ear and vice versa. I massage him in his back, chat him; talked about Sarah, kissed him, hug him. I did whatever I knew and can. I really try to perform well as his beloved one. I mean trying to be replace her in a way and another. Unfortunately, he didn't stop, keep on crying with tiny and centi mode. I felt very bad because I failed. Totally failed. I remember the Bangkok, the apartments, busy people and their busy schedule. Is it the best to be away from development where beloved one can live together in very natural way. Anyway, I become crazy.

Immediately, I stood u and run to kitchen, searched in drawers, cupboard, refrigerators and everywhere. I didn't see what I saw before. I didn't know where it was; neither finish nor house made dispose it.
Simon also followed me wherever I was. He also loved me as original or natural way. Thank god, world exist due and for LOVE, everywhere. Because of language barrier, I can't understand well always what Sarah's saying, either Simon or the Thai language. Hee… heee. Finally, I saw seven letter in very small writings. It was written `PET FOOD'.

2011-12-07T02:55:00.000-08:00

Today, Dec 7, 2011, we, campaign members; WOREC, BDS, AWON, OUTLINE had been in traffic police. From the perpetrator side, two members from bus association and conductor were there. In the beginning conductor didn't accept, he just said that I touched her only. Later, conductor accepted and ask for excuse and also promised for not repeating the case ever. About 1 pm, we all agreed to make consensus as he ask for amnesty. Driver, bus association member Gautam Adhikari also signed as witnessed. Meanwhile, colleagues discussed about the roles and responsibilities and code of conduct on public transport as well. It is a representative case only but there are few things I noticed which has to addressed;
1. The traffic police also don't aware on code of conduct on public transport 2067
2. No knowledge on dealing of such cases, they asked to share the case in the common room publicly, room # 10-l asked separate room later. No confidentiality, many police and non-police man coming and listening the case. I continuously ask for being out from room.
3. No women police for dealing such case In conclusion, sexual harassment is very much common but ignored by all stakeholders.

This can be minimized drastically if the concerned stakeholders have willingness to implement. It is not easy to complaint by time, knowledge, security and process. It is really tough to complain to those who have access and knowledge.

Can you imagine what is happening with women and gilrs in public transport? How long should we go to make GBV free public transport in NEPAL?

At last but not least, thank you to my campgain collegues, DIGP and his team for their kind coperation.
Sorry for taking your time.
Regards, radha

A Sexual Harassment in Publict Transport case reported to Traffice Police

2011-12-06T09:13:00.000-08:00

Today, my schdeule is so occupied. I want to focus entirely with my ,Miteri gaun-Let-live Together Campgain. Therefore, Laxman is in NDWA, Samjhna is in National Women Comission.

The meeting with Bhanu Memorial school has been postponed since last 2 weeks due to my sickness as well as busy schedule for 16 days VAW activism and campgain for peace ad constituion.
For going directly, I took Nepal Yatayat from Tinkune alongwith Samjhna. Samjhna paid rent for two of us when she get off at Bijulibazar.She shouted from outside,` radhadidi, I paid money of yours as well, I said ok'. The conversation looks like talking in forest while collecting fooders. Some of passenger smile as well.
About 10 pm, I get down at Balauwatar at PM's quarter #3 to go Bhanu memorial. I said,my friend had already paid at Bijulibazar. Immediately he seemed silent. While I stepped out 4-5 steps, one voice `oh didi, oh didi' i heard.I just back and asked, are you calling me? He shouted yes, why do you run away without paying. I tried to convience him, but keep on shouting, verbally abused by using vulgar words and attacked me; at my shoulder. I said again, my friend paid already. He ready to call my friend and asked for phone number. I gave phone no. He insist to speak with her. I said, you don't trust me so you speak why should I? He dialed phone, connected with her but keep on force to speak. I do not. Meanwhile, the bus back 2-3 steps and support to conductor.
I really felt so bad though think to back bus to ask with witnesser. Most of the passenger has already get off because that is so long route. Only two women are there who are going to Teaching hospital. They are shouting from inside, it is paid already in Bijulibazar. Then again, I asked them, they say yes.

Then I moved to Bhanu memorial school. On the way I talked over phone with two drivers; khila shrestha and khadka who were introduced during my research` understanding mascuilinities in public transport'.

When the meeting over, I determined that I should go to police and report about it. I always encountered and witnessed sexual harassment but no one taking care of.
I directly go to traffice office in Ramshah path, Kathmandu. Met DIGP, Ganesh Rai and also ask paper and submit the application or FIR for justice.

Later, around 4 pm, I received phone call from traffice and Khila driver. That time, I was in meeting in UNFPA office, I said that I couldn't join.
I do not know, ow it goes tomorrow.

never cover once I disclose the reality

2011-11-30T05:57:00.000-08:00

मलाइ
थाहा छ म नाङ्गिएको कुरा,
आमासग छुटिदा नाङ्िगएझै म नाङ्िगएको छ,ु
मलाइ थाहा र्छर्
इतिहासमा को को नाङ्गिन्छन,
राष्ट्रपति प्रधानमन्त्री सबै नाङ्गिएकाछन्,
मलाई थाहा छ,
चर्चामा सबै नाङ्िगएकाहरुको ओइरो छ,
नाम, दाम, बास, हक्ति र सत्ताको नाममा ।
त्यसैल,े
म नाङ्िगएको कुरा नलुकाएरै भनिदिए ।
मलाई यो पनि थाहा छ,
तिमी पटक पटक नाङ्िगएका छौ,
खयर त्यो तिमीलाई मात्र थाहा छ,
त्रि्रो बुद्धिमत्ता भित्र नाङ्गिएका छौ,
मलाई थाहा छ,
मैले मुखै खोलेर भने,
तिमी एक पटक फेरि थप नाङ्गिनेछौ,
सदाको लागि छोपिनै नमिल्नेगरी ।

Memorandum to Prime Minister Dr. Baburam Bhattari, Nov 22, 2011

2011-11-22T06:20:00.002-08:00

On behalf of the women's campgain for peace and constituion -third phase, I am cordinating to get the time with Prime Minister, Dr. Baburam Bhattarai. Indeed, it was really hard to get the time if anyone do not have political access though got it for the Nov 22, 2011 at 2 PM at singh darbar.
As a norms, I have already informed participants organizations to forward their name and bring identity card. To entry in to the Singh darbar is another hard job, people are waiting and waiting, asking requesting with people in the reception. They are calling inside/who is intend to meet to note their name for entering their name.
All police officers unable to recognize the simple english, most of members of campgain have english card. I am taking support from Samjhana poudel, a journalist and the Aruna Rayamajhi, a personal secretary of the PM's office and she also a journalist. Otherwise, the entering process would be more complicated.

We have appoitment for 2 pm, we were waiting and waiting at the door of PM's office. At the mean time, I was receiving the message from Biswadip, a secretary of PM. He is trying to avoid us ,said hard to make meeting because there were many meeting for identifying a chairperson for restructuring commission with among 4 political parties and also has cabinate meeting for approval for the earlier decision.

I was keep on discussing and requesting over sms and phone. Later he didn't response over phone and sms. Meanwhile, Samjhna was keep on talking with Hisila Yami, Aruna Rayamaji as well.

My collegues and myself were understand well the busiest schedule of the PM. We, women also wants to progressive steps for the implementation of 7 points agenda for peace, made in last Kartik 15, 2068.
But, the mechanism to comunicate and access is so poor and frustarting. We felt bad that the security gurds/police badly behaved with us. They said,without taking apointment why you came here? if you got appointment, they come to bring you respectfully and so on.
Meantime, many people were entering inside but no one called us and denied to response.

Conclusion:
1. The entering process in to singhdarbar is should modify if this governement is representing the republican country. If this is not accessble to women, poor, disabled, conflict affected,what does its mean? I met many people come from banke, Kailali, Jajarkot and they represent dalit, women, conflict affected, disable, poor, unable to read and write.
2. When the beurocrats, secuirty people, political leaders will transform their attitute towards the women and their rights.
3. These are the representative cases,women are getting violence everywhere.With ignoring women's status,is itpossible peace and constituion based on social justice.
4.Many unanswered questions regards to women's and their rights who is really responsive for for gender equality and human rights. How long do women fight for that?
5. we back without submission our petition,where we 15 organizations were representating and we also do not know when they postponed for our meeting. NO ONE RESPONSIBLE FOR SUCH MANAGEMENT !
That's all for today!

कविता

2011-11-22T06:15:00.000-08:00

कविता
ठ्याक्याकै पाचँ वर्षबितेछन् ,
तिमरो र मेरो हिमचिम र बसउठ,
कहिले बालुवाटार,कहिले कोटेश्वर...
लुकेर धुलिखेल, खुलेर पार्क मिलेज,
दुरभाषमा कुरा त कति कति,
संझिदा आङ्गै सिरिङ्ग काउकुती कताकती,
नपत्याए कविता फेरि औला भाँच,
पल्र्टाई हेर कहाँ-कहाँ भए हाम्रा संझौता ।
१२ बुदे संझौता,
८ बुदे संझौता,
३ बुदे संझौता,
कति हुन कति संझौता,
कविताबिर्सियौ कसरी ।
संझौता गर्‍यौ तिमीले तोड्छौ तिमी आफै,
कहिले हतियारको नाममा,
कहिले धनको धाकमा,
कहिले बिद्यताको शानमा,
कहिले प्रतिष्ठाको बासमा ।
कविताम वाक्क भए,
वाक्क, वाक्क भित्र गरिदिए,
यो सात बुदे पनि,तिमी जे भन,
जे गर फकाउ वा रुवाउ,
यो अन्तिम संझौता हो ।
चाइना, सिंगापुर कता कता,
सवै बिर्सिए झै गर्दछौ फर्किए झै गर्दछौ ।
धोकै धोकाको निबास भित्र विश्वास खोज्दै छु मता ,
यो सात बुदेमा खोजेर हाम्रो सम्मान र नैतिकता ।

2011-08-22T02:09:00.000-07:00

अगस्त २२, २०११,
मलाई देश को बर्तमान अबस्था ले ज्यादै नै नीरस बनाएको छ। करीब तिन बर्ष लगाएर प्राप्त गरेका अधिकार, सम्बिधानमा सुनिश्चित गर्न सकिन्ना की वन्ने डरले रातभर सुत्ना सकेको छैन। तर फेरी गरीब, दलित, महिला र पछाड़ी परियेका, दमन मा, हिन्शामा बाचेका वा बच्ना बिबस भएका हामी हरुको अर्को बिकल्प पनी त छैन अणि गर्छु भन्ने हरु नै हिंशा गर्ने, शोषण गर्ने परिस्थितीमा फेरी हाम्रो मानब अधिकारका लागी हामी नाबोलेर को बोलने? तेसैले म बेक्तिगत र एक्शन वोर्क्स नेपाल को प्रतिनिधि का हिसाबले शांति र संबिधान का लागी महिला दबाब कार्यक्रम मा सहभागी भएको छू। जसका लागी मलाई गौरुब पनिलागेको छ।
एक्शन वोर्क्स नेपाल बिसेस गरी कर्णाली,मद्यापस्चिम र सुदूर पश्चिमको प्रतिनिधि गर्ने भएकोले बड़ी खुसी र गौरब मनको छू। एक्शन वोर्क्स नेपाल बस्ताब मा नेपाल र नेपाल बहिर पनि काम गर्छ र पनि येसको पहिलो चरण भनेको कर्णाली, सुदूर पश्चिम , मद्य पश्चिम मा काम गर्छ।

2011-08-11T04:56:00.000-07:00

कर्णाली
१ क फट्कार्ने जिबरोले भन्न सक्छ कर्णाली,
कालिकोट, जुम्ला, हुम्ला, मुगु , डोल्पा जिल्लाको कर्णाली ।

२ नेपालकै निशानी कोरी राख्ने उत्तरी सिमाको कर्णाली ,
कुटनैतिक, स्वाभिमानी नेपालीको प्रतिक हो कर्णाली ।

३ जरा, जरी, पात, पतकर सवै जडिवुटी सम्पन्न छ कर्णाली ,
संसारकै अग्लो ठाउँ धान फल्छ, बस्ती बस्छ कर्णाली ।

४ यार्सागुम्वा, गुचीच्याउ, संसारकै बिचित्र छ कर्णाली ,
हेर्दैजाउ, खोज्दैजाउ,विकासको मुल फुट्छ, कर्णाली ।

५ कोणधारी सल्ला हिउँदमा पनि ननङ्गेको हेर कर्णाली ,
रङहरुको मिश्रण, फुलैफुलको अत्तर छ, वनाउ कर्णाली ।

६ नौरङ्गी डाँफे नाच्छ, कस्तुरी घुम्छ वसाउदै कर्णाली ,
रातो, सेतो, लालीगुरास,मगमगाउँछ कर्णाली ।

७ सबैलाई सन्तोष, प्रेम र मायाको सागर कर्णाली ,
अनेकतामा एकता, विवधताको प्रतिक कर्णाली ।

८ भञ्ज्याङ् र चौरी, लेक र वेसी, डाँडाकाँडा पनि वैग्लै छ कर्णाली ,
पत्थर रसाउँछ, फुल्छ फल्छ, बसाउँछ, अच्चमको कर्णाली ।

९ मालिकै मालिका, कोटै कोटको सँगालो हो कर्णाली ,
भाषा, भाषिका, लय र संगीतको मुहान हो कर्णाली ।

१० रारा र से-फुक्सुन्डो, कुण्ड, र पहराहरुको कर्णाली ,
खुसाउने काञ्जिरोवा,पातरासी हिमाल, हिउँ पर्ने कर्णाली ।

११ सकिदैन यार्सागुम्वा, जडीबुटी, अचम्मै छ कर्णाली ,
विकासको विकल्पै विकल्प छ हेर कर्णाली ।

१२ पौरखी हात पाउँहरु सृष्टी र संरचनाको खानी कर्णाली ,
लगनशील,स्वाभलम्वी नेपालीको प्रतिक कर्णाली ।

१३ उद्योग धन्दा , कलकारखानाको संभावना छ कर्णाली ,
पर्यटन,व्यापार, व्यवसाय फस्टाउँछ आफैमा कर्णाली ।

१४ बिज्ञान आफ्नै छ, कुट्ने, पिस्ने, पेल्छ आफैमा कर्णाली ,
उर्जा आफनो झल र मल प्रकृति नितान्त बेग्लै कर्णाली ।

१५ नदेखाउँ सहानुभुति आफै बनाउँछौ हाम्रो कर्णाली ,
छ हाम्रै हक-अधिकार मुहार फेर्न कर्णाली ।

१६ ऋषीमुनीहरुको प्यारो, न्यानो तपोस्सी कर्णाली
वनाऔ, जोगाऔ कर्तव्य हाम्रै हो वनाउने कर्णाली ।

Minefield Problems Remain

2011-07-14T23:54:00.000-07:00

Minefield Problems Remain

http://www.spotlightnepal.com/Others.aspx?ArticleID=1220

By RADHA PAUDEL

The Comprehensive Peace Accord (2006) had clearly mentioned that “the government army and the Maoist PLA shall assist each other to mark landmines and booby traps used during the time of armed conflict by providing information within 30 days and defuse and excavate the same within 60 days.”We civilians do not know much about the nature of landmines, their impacts and what policies are there regarding them. People don't care about this unless these explosives cause immediate loss to them. But according to INSEC, 78 persons were killed and 395 others were injured by Improvised Explosive Devices (IEDs) during 2006-2011.Both Nepal Army and Maoist PLA used the landmines as a strong defense strategy during the decade of insurgency. Improvised Explosive Devices (IEDs) were used massively everywhere, especially in places like Kalikot, Jumla, Dang, and Arghakhachi where exchange of firing occurred.In all, Nepal Army planted 275 explosives and Maoist PLA 52, 617. As part of implementation of the Comprehensive Peace Accord, the government declared Nepal a mine free country in June 14, 2011. Phulchoki of Lalitpur was called the last site for clearance of the anti-personnel landmines. Nepal also announced that it is the second landmine free Asian country.Unfortunately, two days after the declaration, on June 16, this writer was in Manma, Kalikot asking for help to the victims of landmines. A bomb blast occurred in Phuhemahadev village of Kalikot. A 16-year boy, named Ananda Pandey, was injured severely while he was in his maize farm. He was brought to Bir Hospital and transferred to teaching hospital in June 26. He lost one of his eyes completely, and another eye had injuries. He lost fingers, suffered broken arms and had severely damaged mouth, nose, forehead, and chest. Now, he is getting surgery and treatment in the teaching hospital where Action Works Nepal (AWON), a non-governmental organization working for Karnali, is taking care of him under Miteri Gaun (Let's Live Together) campaign.In this scenario, the government still needs to consider landmines as a serious concern for the following reasons; i) the civilians do not have access to information about the policies and systems, ii) no access to well equipped health institutions, iii) poor mechanism to respond to the survivors of landmine accidents. Thus, the government should continue to educate the people for taking consideration of nearby cantonments, barracks and areas of cross firing. The government also should ensure the system is in place to take care of survivors fully even after the declaration announcing the country as landmine free. Otherwise the risks are there that more negative impacts occur. For example, if Ananda had got immediate treatment (such as by rescuing him via a helicopter) and treatment, he wouldn't lose his vision. In this connection, provisions of free health treatment matters little. The needful action always matters, therefore, the government should be serious to serve landmine survivors. In a landmine free country, there should not be more people suffering like Ananda. Never Again

Where Apples Meet Politics

2011-06-21T10:09:00.000-07:00

Where Apples Meet Politics
http://www।spotlightnepal।com/Others.aspx
By RADHA PAUDEL
The months of April and May are for the apples to bud in Nepal. This is the time when it is amazing to see the apple trees suddenly flower after a tough life of long winter and give way to their buds. The naked and black trees seem like smiling in mixed purple and white color. Many people must have tasted apples. But having a single bite of original and fresh apple is beyond many Nepalese. Could you imagine that the apples are juicy like the lemons when they are young and ripening. In Nepal, a few places are rich and popular for apple cultivation, namely Mustang, Jumla, Dolpa and Humla. The marpha, golden and red apples are common species of apples found in Nepal.In Kathmandu and other cities, people buy apples for prices anywhere between Rs. 100 and Rs. 2500 per kilogram (price of May 2011). People from all religions, castes and regions consume apples, especially during the festivals of Dashain and Tihar. Fruit entrepreneurs bring apples from China and India via long routes, using harmful pesticides/chemicals to preserve them for days before selling them in Nepal. Rub the peel of an apple with any material, and you will see the white dust immediately.But take the Jumla's apples, they are different. Just that they are only trying to get into market with proposals at place from the Prime Minister's Office to London (2010). These organic apples are grown in our land. Most Nepalis, however, never get a chance to taste their own Nepali apples, particularly from Karnali, because of the region’s lack of access to easy roads and markets. At the Nepalgunj airport, a main gateway to Karnali, you will get the white and shining apples for NRs 120 per kilogram (October 2010 prices) without original taste and adequate juice. On the other hand, at the Jumla airport, apples are found in traditional bamboo baskets, wrapped by small pieces of cloth and held by women and children. These apples are characterized by scratches, and are punched and too much wrinkled. None of the customers seems interested to buy or taste them because they are unattractive as people there have not used any preservatives. As strong winds beat the apples, they are wrinkled badly. Like guava in the terai, pieces of apples are thrown everywhere and they are not considered as food or a good stuff to eat or gift to someone. In addition, if you enter the apple growers, you can observe huge piles of apples under the bed or on the floor. There, the price of apples is NRs 25 per kilogram or NRs 5 per piece. If you walk ahead, you can see a few houses with apple chips around the house which is kept open. The sandy and dirty wind blows dirt over them easily. Some people also prepare jam, pickle, and citer (a kind of wine) from these apples. But there is no market at all. All their varieties might be spoiled within a couple of days/weeks.Let's calculate the production and consumption cost of apples with a layman’s perspectives. Till date, how many tons of apples have we had? Is it enough production for Nepal? Can Nepal export apple? Is it possible to open small and large industries for juice/wine or other things? Will these get the market? Does any multinational company show interest towards our apples? These questions are still unanswered. If answered, it would a no, not possible, because, it is assumed that if Jumla were a hub or a collection center for that (based on accessible geography), there is only limited apples now (estimated 5 tons, calculated by local apple expert).In reality, there are very limited apple farms and many constraints. They are: i) not proper and result oriented plan of government about it, ii) the former apple farm is in the process of extinction, iii) the agricultural pattern is also changing due to climate change and massive migration, iii) no proper market and promotional activities about apple cultivation, iv) the food pattern is also affected by stereotypes (apple is not considered as a source food), v) the terrace land is empty (which is potential land for apple as experienced in Himanchal Pradesh, India) and vi) civil societies also do not have long term vision to promote apple production. In this context, neither the Karnali people's food insecurity nor chronic malnutrition could be addressed nor the apple producer (individual/group efforts would be encouraged to continue work on it as a livelihood and entrepreneur option).Thus, it is already too late to think about production and consumption of Nepali apples in a sustainable way. However, there is still a ray of hope if the political leaders/parties and civil societies of Karnali, Mustang and Manang come forward with single and common voice in the coming days. Meantime, the funding agencies such as UN and others should also think about different strategies while intervening with programs on food security, employment and livelihood activities, to make the people there independent, secure and empowered for a sustainable way for a peaceful, prosperous, equal and just society.rpaudel456@gmail.com

मेरी छोरी

2011-05-10T01:19:00.000-07:00

स्मृति ! मेरी छोरी !
भुनभुन, भुनाउँछे मौरी जस्तै,
कहिले फुरफुर गर्छे पुतली झैँ,
ख्यालै ख्यालमा कहिले करेसामा पुग्छे,
कहिले पुग्छे, छिमेकीकोमा । चकचक गर्दै फेसवुकमा झुन्डन्छे,
गर्छे स्काइपमा कुरा ! सुनाउछे उसका साथीभाइका फटाइका कुरा ।

सपना मेरी छोरी
गम्भीर छे, धेरै ! बोल्दिन धेरै, आखाँनै काफी छ,
झुक्किएर भावना कवितामा पोखिदिन्छे,
गुनगुनाइ दिन्छे जीवन सेन्टिमेन्ट गीतहरुमा ! बस्छे चुपचाप, देखाउन्न लोभलालच पनि,
मुस्काउछे मात्रै, चोटनै लागेको मनैसँग ।

ममता ! मेरी छोरी !थम थम भेट्न कल्ले सकोस,
सटसट भन्नै नी नपरोस् ।
नेतृत्व गर्छे, भित्र र वाहिर घरका,
सेवा गर्छे पौढ, गुरु दिन दुखीको ।
थाक्दिन कत्ति, ढाटदिन कहिल्यै,
ममता सबकी नानी, करुणाकी खानी !

म
खुशी छु, गौरव गर्छु,
भएर आमा तीन थरीका छोरी !

हसाउँछन् उनै,
रुवाउछन उनै,
फकाउछन तिनै,
सार्थक भएको छ जीवन,
भएर आमा तीन थरीका छोरी !

मुरी मुरी शुभकामनाम
मरेको दिन,
नभन्नु कसैलाई,
नपखर्नु कुनै, कतै
जलाउनु तुरुन्तै,
जहाँ नजिक पर्छ त्यही ।

नगर्नु कुनै काजक्रिया,
अलिनो भोजन, चोखो वस्त्र पनि,
केही छैन मेरो घिट् घिसो,
चाहिदैन कसैको पाटी, प्रतिक्रिया

पढाउनु छैन समवेदना,
कोही कतै, कसैको अनुभूति सम्झना पनि !

चाहे म जासरी मरु,
मेरो विडम्वना हो ।
मृत्युमा हासेर हाँसेर स्वीकार्दै छु ,
सुखी, खुशीभई बाँच तिमी पनी !

म त मरिसके,
सक्ने सवै गरिसके,
रिस पनि छैन, मोह पनि त्यागिसके,
म त मरिसके,
त्यही दिनको सुखले वाँच्न सके ! हास्न सके !
मुरी मुरी शुभकामना छ !

मुरी मुरी धन्यवाद
थाहा पाएँ,
म त शोषिएछु ।
म त पिडित रहेछु ।
मेरो अधिकार हनन् भएछ
।हरे ! पैतीस दिन नाघिसकेछ ।

तथापी,
रत्तिपनि विस्मय छैन ।
कुनै प्रतिशोध पनि,
छ, त केवल आँठ छ,
संगठितगर्ने शोषितहरुका, पीडितहरुको ।
त्रि्रो संस्था,
त्रि्रो आडम्वर,
त्रि्रो संजाल,
त्रि्रो शंक्तिधुजा-धुजा पार्न,
शोषितहरुको नेतृत्व गर्दैछु ।
नयाँ समाजको निर्माणमा लाग्दै छु ।

तिमीलाई धन्यवाद छ ।
सायद तिमीले शोषण नगरेको भए,
म शोषित नभएको भए ,
यो महान कार्य अधुरो रहन्थ्या ।
शोषण वढिरहन्थ्यो, हिसां भड्किरहन्थ्यो,
त्यसैले,
तिमीलाई मुरी मुरी धन्यवाद छ ।

2010-07-24T23:07:00.001-07:00

जिउदै जल्दै मर्ने छैन.

देख्नेले,
सर्लक्क देखे,
सपक्क देखे,
सम्पन देखे,
सर र देखे,
समान देखे,
सबुद्धि देखे,
सबथोक देखे,
देख्नु देखे.
+
भोग्नेले,
खण्डहर भोगे,
भात्रक भुत्रुक भोगे,
असमान भोगे,
अशिसडू भोगे,
नाङ्गो रहे,
भोकै सुते,
भोगे नभोग्नु सबै भोगे.
+
तेसैले,
हेलिएर मरे,
सन्तान संगै पासो लाएर मरे,
जर् पिएर मरे,
मट्टीतेलले जलेर मरे,
मरे सेकेन्ड सेकेन्डमा मरे,
+
दुरी,
तिमि र म मा,
देख्ने र भोग्ने मा,
गाउने र अनुभव गर्नेमा,
लेख्ने र गर्नेमा,
दुरी!
टाडी दै छ,
टाडा टाडा झन् टाडा,
+
तेसैले,
छामेर हेर,
छाला तेही भएनी स्पर्स फरक हुनेछ.
भोगेर हेर,
आखा तिनै भएनी, दृस्टी छुटै झुल्किने छ.
तिमि उही भएनी,
अनुभूति भोग्नेको हुनेछ.
सभावना धेरै छ,
भोग्ने र देख्नेको दुरी,
नजिक नजिक आउनेछ,
अनि,
म,
हेलिएर मर्ने छैन,
सेरिएर मर्ने छैन,
जिउदै जल्दै मर्ने छैन.
पल पल रोएर जिउने छैन.

2010-07-23T08:46:00.000-07:00

खोपा-आटी कि मन्दिरको चोटा.

म,
प्रकिर्तिले भिन्न.
मेरो,
सामाजिक मूल्य फरक.
मेरो,
परिवेश,
संगर्शको बिपरित नाम.
+
थाकेको छु,
भाग्दा भाग्दै.
लोलाएका छन्,
पखेटा,
उड्दा उड्दै.
कहिले मन्दिरको बास,
कहिले आटीको खोपा.
+
कहिले केटाकेटी लखेट्छन,
मिठो आहारा देख्छन.
कहिले बुदाबुड्डी
स्वर्ग जान्छन, धर्म कमौछन.
कहिले नेता, समौछ्न,
फुताकौछ्न,
मेरो चरित्र हत्या गर्छन.
+
आदेस गर्नु,
मलाई उडाउनु,
मन्दिर,
कार्यक्रम,
संबिधान सभा,
चोक,
खुलामंच,
खोटांग,
टनकपुर,
भरतपुर,
डोल्पा,
जनकपुर,
कांग्रेसले,
कम्युनिस्टले,
मदेशिले,
महिलाले,
पुरुषले,
राजदुत,
संयुक्त राष्ट्र संघ.
+
आखिर,
भनाइमा,भनेजस्तो.
पिपल्मेतमा,
केटाकेटी फकयेजस्तो.
मदिराको साथमा,
प्रेमिका बनाएजस्तो,
कस्तो ? कस्तो ??
स्केच गर्न नसकिने,
हराए हराए झैँ लाग्ने,
सपना सपना जस्तो.
+
खाली,
म प्रयोग गरिए मात्र,
सदुपयोग भएन.
स्वर फेरियो,
संरचना फेरिएन,
म माथि माथि उड्नुपर्ने,
तिमि पो माथि माथि उडिरहेउ.
रुप, स्वरूप फेरिरहेउ.
म खौरियेर,
तल तल धसिरहे..धसिरहे.
कति धसिंछु,
मलाई न हेक्का छ, न सहारा.
+
बिन्ति!
दुइ हात जोडेर बिन्ति,
सदुपयोग,
गर्न नसक्ने,नजान्ने,
हे बुद्धिमानी !
मेरै हैसियेतमा,
उड्न देउ,
चर्न देउ,
फुल्न देउ,
फल्न देउ.
मेरै,
हैसियेतमा घुर्न देउ.
मेरै,
हैसियेतमा रोज्न देउ,
खोपा-आटी कि मन्दिरको चोटा.

Result Based Journalism

2010-07-22T22:29:00.000-07:00

Can Result Based Journalism Possible for Emerging Challenge in Nepal ?
Since Comprehensive Peace Accord (CPA), 2006, regardless the magnitude, analysis, judgment….geography/location, education, occupation….each Nepali would keen to know about the progress on results against memorandum of understanding of CPA or simply sustainable peace and development. Despite of few exceptional mental modalities, NO one like to back and live in hell.
Majority of the Nepalese access with information through FM radios, mobiles, internet, print news papers, discussions either in tea shop or gambling station or farm or anywhere, the nature of leaders, progress of government are most common and interesting chapter for them. But, citizens are living with frustration, depression and insecurity with their leader’s attitude, behaviors. Even people do not like to listen, talk and no more sympathy with them. They are asking for results, value of their votes through good governance everywhere, each step. Specially, face book, group and individual blogs, literatures, interview with citizens and member of civil society groups, are the examples for visualizing people’s negativism towards their leaders and their degree of frustration. Regardless the party, party cadre, forum for speech, all leaders talk more or less same things, repeat and repeat the same notions but no one ready to act on it, no one ready to break the queue or continuum, they are running and running at same pace, same conditions by same saying. Very frustrating! Very challenging !
Towards this end, can journalism introduce different culture to mitigate the frustration of citizens, monitoring the leaders and their performance? Because, journalist write till now about the input, actions, entirely the first step of result which has a long way to get the destiny, the hope, secure, free and dignity of citizen. Let us take an example-``Shrawan or July 22, is the BP’s Memorial Day, a hero of Nation once upon a time. The so called senior leaders address the many forums at various places within and outside the country. Of course, they said many things; commit several things, and many others. But the result is the same. No changes at all at result level or people’s life’s as citizen’s expected. Let us discuss at micro-level. In this auspicious day, few programs organized the planting trees. NOW, can journalism can start at their newspapers like, till today XXX of tree are surviving, XXX young tress (photo if possible) which was planted by honorable …..leader ..year 1..year..or xxx implemented commitments at result from which were committed by this party or leader or group or organization in …….year,…..year.
It seems hard, time consuming to journalist as well but it will be easy once start. It is a matter of culture, matter of ethics and mind set as well. If the journalism will move with this culture by formally endorsed in to their policy, the inviters already ready to express in that way. In the beginning days, those who will not ready to provide result based information or difficult to explored the result, just ignore the news or do not publish or broadcast. Media is doing such a multiple tasks so if they ready to accept such opportunities, people would be grateful and salute to media. It could be a historical movement in history of journalism at global level as well.
Radha Paudel
July 23, 2010

2010-07-19T05:58:00.000-07:00

नया सुभारम्भ गरौ.

जहाजले,
घु हु ..गर्दै, पाग्रा लुकौदई गर्दा,
तिम्रो अन्तिम खबर,
मुटु नै गाठो पर्यो, बर र आसु खस्यो,
खबर नै पडन सकिन,
घाटी तन्काएर झ्याल बाट हेर्ने कोसिस गरे,
सेता फुलेका केश नै देख्न पाए हुन्थ्यो भनेर.
घुक्क घुक्क गर्दै,
म हराए, तिमि बिलायेउ,
झितिजमा, अनि समुद्र माथिको बादलमा!
+
जहाजले,
उड्ने प्रकिर्ती नै भएनी,
सधै सधै त कहाँ उड्न सक्छ र?
न झितिजमा अट्छ, न उड्छ बादल संगै.
आज,
घर र..घर..र.. पांग्राले,
जमिन छुन खोज्दै छ.
फेरी मुटु ढक्क फुल्यो,
सास बढ्यो,आशु बर र ..बर र ...
+
तिमीले सहमति गुमायेउ?
मैले कति प्रयत्न गरे,
तिम्ले भनेका एक एक शब्दहरु,
खेर गएनन्, तिम्रो मूल्य चुकेनन्,
म हासे तिमीसंगै, रोए तिमिसगैं,
तिम्रो अस्तित्व, मेरो पहिचान भयो,
लडे एक्लै एक्लै.
+
ठुला ठुला होटेलमा,
रातभर रातभर बैठक,
लामा लामा श्रेस्ता,
हाम्रो सहमतिको नाम,
नाम माथि फर्लके औठेछाप.
+
मसि आलैछ.
म खुला छु,
म उस्तै छु,
तिमीले छोडेजस्तै,
तिमीले भनेजस्तै,
तेसैले,
आऊ,
आंगल,
पहिले जस्तै, उहिलेजस्तई,
सहमति, सम्मानको सस्किर्ती जोगाऊ,
नया इतिहास कोरौ, तिमि मेरो,
मेरो तिम्रो,
एउटा नया सुभारम्भ गरौ,
सहमतिको.

2010-07-11T05:37:00.000-07:00

नि सुल्क सेवा
केसहर महलको,दाहिने गेटको बास कति भो? कहिले सम्म रहिरहन्छ त्यो ओअनी थाहा छैन.कस्तो अबस्थामा बस्न सकिन्छ त्यो पनि ठेगान छैन. अरुहरु सल्बलाउन थाल्छन. म सुस्ताउन खोज्छु. जिउ दुखेको छ.कतै माटोको मत्किलोले पेलेजस्तो.छाती चर्केको छ. तल्लो पेट कुटु कुटु खाएको नि महिनौ बितिसके.ढाड गलेको पनि उस्तै छ. कसरि घट्नु?के ले घट्नु?किन घट्नु?कल्ले घटाउनु?

केशर महलको देब्रेपत्ति मेरी साथी सुस्तौछे.तर तर पिप र रगत बगेर थला परेकी छे.केटाकेटी पक्कै थुप्रै जन्माई, कोहि रहरले कोहि करले,कोहि बिब्सताले. तर अफसोच कोहि, कुनै साथमा छिंन. सबैले लखेट्छन जाओस बरा कहाँ?जन्मको ठेगान छैन,न बाउ आमाको. खान पानको बेबस्था गर्न नसक्ने ले सुखले सुस्तिन पाउन्न. हरेक चौथ्यो प्रहरमा मलाई जगाई रहन्छे. कुई! कुइ!! इक्का ! इक्का!! येमाहा काभुस्तिग्रेहरु आउछन, कोहि ठमेल बाट, कोहि रानीपोखरी बाट,भने कोहि दरबार मार्गबाट.ठुला ठुला घरका ठुलै चलनका.क्लब र अस्पताल धाएका, भिटामिन र बिदेसी खुराक खाएका.तर मेरी साथी गल्दै छे. मलाई लाग्छ चाडै नै मा यो केशर महलको गेट कुर्ने एक्लो जीव हुनेछु. खान पनि छैन.आज भोलि पैदल कति नै हिड्छन र?पैदल नै हिन्डेनी खादै हिड्ने कमै देखिन्छन.फेरी तिनमा नि मेरी साथीलाई हात बढाउने त औलामा गन्नु पर्छ.
मलाई त्यो दिन पनि थाहा छ.एकदिन उ बिना समबेदना हेरेको हेरेई हुन्छे,म कर्त्बेयाबिमुड हुन्छु. पुलिस ले नगरपालिका को गाडी खबर गर्छ,अनि साबेलले उठाएर लगिनेछ.
मेरी मित्र, म तिम्रो बाटो पछाउने छु.म तिमि जस्तै दिउसो थैली च्यातिने डरले फालिएका सुका, मोहोर झुल्दै बटुल्छु. राती सल सल घुएकिनेहरु झ्याक्क ब्रेक ल्गौछ्न. बोल्नु न चल्नु, मलाई एकाएक तयार पार्छन र थाक्छन अनि फुत्किन्छ्न. तिमि र म यो देसमा नि :सुल्क सेबा दि रहेका छौ. कानुनले जे भनोस, अधिकारवालाहरु जे गरुन, जो प्रधान मन्त्रि बनोस.हामीलाई के सरोकार. हामी सरकारी सेवा दि रहेका छौ.केसहर महल को देब्रे र दाहिने गेटमा बसेर राज्यको काम बिना सर्त गरिरहेका छौ.

2010-07-07T17:26:00.001-07:00

हर्स कि बिस्मात?
फुटबल भित्र राजनीति पक्कै घुसेको छ,
तर लाग्दैन,त्यो राजनीतिले नेपाललाई निकास देहोस,
राष्ट्रिय सहमतिको सरकार बनोस,संबिधान जारी होस्.
नेपाली पुछर समाएर दौडनमा अभयेस्त भैसकेको छ.
हैसियत बिर्सेर कुदिरहेको छ,ठोकिन्छ कतै,
भर्सेला परोस, सिकिक्म नबनोस, सत्रुका पाहिला नपरुन.
+
प्रकिर्तिले दिएको रुप कालो,बेहोसीमा आफ्नै नाऊ कुर्लेर,
अमेरिका,युरोप होस् कि, मेची र महाकाली,
असहैया गर्मि होस् वा चरम जाडो,
रुप कालै छ,
सुबोल सुबोल भन्छन,
कसरि हुन्छ सु- सु-बोल?
+
अ-ह...,हुन्न, कदापी हुन्न,
सहमति,सरकार,सु-बार्ता .....
केहि हुन्न.
किन कि,
बेल छामेर हेर,एक चोटी कौवा,काग, चरो बनि हेर.
+
फुटबल, बेल ... नेपालीलाई एकै हो,
रिजल्ट उस्तै उस्तै हुन्छ भने परिबेस फेरेर के भो?
हर्स, बिस्मात मानबिय समबेदना,
महसुस गर्न पाए,केहि हुन्थ्यो कि ?

2010-07-06T08:27:00.000-07:00

सेताम्मे पुर्पुरो,
ब्लक ब्लक बल्किएको कन्चट !
सेतोको हैरानीले,
आत्तिएर,
झिनै आसमा भए पनि,
कालेको खोजि गरे,
अदालत जाऊ कि नजाऊ भो?
मन मनै सम्झौता भयो.
शर्त एक, शर्त दुइ,शर्त तीन.
चुनाब गरे,
संबिधान सभा गरे,
पत्रकार सम्मेलन गरे,
अख्तियारलाई गुहारे,
राष्ट्रिय दैनिकीमा उतारे,
विधुतीय संचारमा कुदाए,
सेतो उम्रदै छ झन्,झन्!,
बेसहारा लाग्न थालेको छ,
घडीको पेनदुलुम त हैन नि,
नियेती तेस्तै तेस्तै बन्दै छ,
दौडेर बालुवाटार जादा,
बल्खुमा तमासा,
बल्खु नै जाऊ कि गर्यो,
भिड सलः झैँ सानेपा.
सेताम्मे फुले भएर,
नियात्रा हिनेको,
पुग्ने निस्वस्मा थाके.
मित्र राष्ट्र बाट भर्खरै भित्रिएको,
कालो पोतेर एक पटक,
दुनिया लाई झुक्काउने धोको छ.
बजारमा नया कालो को क्या राम्रो प्रचार..आहा... कल्पे जसतै !!!

2010-06-25T03:14:00.001-07:00

कविता आई !!
बारखरी संगसंगै आई,
रुप फेरी फेरी आई,
कहिले असू लिएर आई,
कहिले खुसि लिएर आई,
साथी लिएर आई,
एक्लै एक्लै पनि आई,
प्रेम भएर आई,
प्रेमी भएर आई,
आमा भएर आई,
देस भएर आई,
क्रान्ति लिएर आई,
भ्रान्ति लिएर गई,
युवा भएर आई,
सन्तान बनेर बोलाई,
सानी पुतली बनेर आई,
सपना बनेर आई,
बिपना बनेर गई,
विकास बनेर आई,
बारम्बार आईरही,
तिमि नहुदा,टदीदा कविता आईरही,
कविता आईरहंछे,
मसित आई,
तिमीसित नि आउछे,
सबैसित अउछे,
सबै भन्दा नजिककी मित्र,
प्रेमी, आमा,संसार हो कविता,
आईरहंछे,बचैरहंछे. जिबन हो कविता!
छन्द बिना आई,
लय बिना गाई,
स्वोर बिनै सुनाई,
असू पुछेर ग़ई,
दुख लिएर गई,
नया नेपाल दिएर गई.

2010-06-25T02:43:00.001-07:00

भाग्य र भगवान!
चाहेर,
नचाहेर,
जिन्दगि सखारै सुरु हुन्छ.
येत्रै,
तेत्रै,
बग्रेल्ती मान्छेहरु भेतिरहंछ्न.
मनपरेका,
मन नपरेका,
अत्त्यास लाएका,
दिक्क पारेका,
सबै ठ्याक्क,ठुक्क.
सोधिरह्नाछ्न!
हाउ आर योऊ?
नेपाली जिब्रोनी,
ठ्याक्कै एउतै, प्रस्न गरिरहन्छन.
कहिले कहिले,
शंका लाग्छ!
किन सोदिरको होला?
पिर परेरकी? नक्कल पारेर?
अक्कल फुर्छ!
कर्मले हारेर, पछारिएको अचेत मुद्रामा,
सचेत जबाफ फर्कौछन,
राम्रो छ, सन्चो छ,धन्यबाद!
सब्दहरु कप्छान,
ओठहरु सुकेको अनुभूत हुन्छ,
मान्छे,थाकेर एक बिन्दुमा पुग्छ,
केवल भाग्य र भगवान संग बाच्छ !
हुंकार कर्मको गरे झैँ गर्छ,
लुक्छ,लुकौछ,
अनि
लिप्त हुन्छ भगवान डाक्छ,
भाग्यलाई सुम्पन्छ,
लुक्क्छ,
परेली रसौछ
लामो र मसिनो स्वास लिन्छ,
सुस्तौछ,
फेरी प्रस्न गर्छ,
तिमीलाई कस्तो छ?

2010-06-20T06:52:00.000-07:00

नासो !

ममता,
र,
सम्मानले,
पुलकित भएर,
जुगौ साचेको,
नासो.
सुटुक्क दिए,
चुमी राख्नलाई,
सम्झी बस्नलाई.
विश्वास,
आदर्शलाई,
पन्छाएर,
कतै मिल्कियेछ.
पुन:
पुन:
देख्न नपाउने गरि,
चुम्नै नसक्ने गरि,
सुटुक्कै बिलिप्तियेछ.
अब त,
रित्तो छु,
नागों छु,
नपाउन सक्छु,
न सृजन सक्छु,
न विर्सनै सक्छु,
कस्तो,
सस्तो,
नासो,
ममता!!
बसाउन नसक्ने,
चादनी छर्न नसकने,
मूल्य बिनाको,
मन्येता गुमाको,
सस्तो-सस्तो भो नासो!

2010-06-20T02:38:00.000-07:00

आखिर माया के हो……?
सिन्दुर हो?
हैन.
सेक्स हो?
हैन.
बिसिस्ट उपहार हो?
हैन.
सम्पति हो?
हैन.
तेसो भए के?
सम्बन्ध संकेत,
विश्वास हो.
निस्कपटता,
निस्चलता हो.
बिबेक,
सत्य संचार हो.
सुमधुर,
खुसि,
सुखी,
सु -सम्बन्ध हो.
सम्मान,
आदर,
सु -उर्जा हो,
सु-पर्स्परता,
बिजय,
जित, हो,
स-प्रेम हो.
नस्वर शक्ति हो,
तर..............
तिमि कसरि प्रयोग गर्दै छौ?
सोधी हेर, खोजि हेर,
मायाको क्यानभासमा,
मायाको ग्राफमा,
आखिर तिमि कसरि प्लोटिंग गरीरहेछौ!

2010-06-20T02:22:00.001-07:00

कुर्नेहरु......
पधेर्निहरु थाकेछ्न,
नाथ्री फुटेको जर्किन छोडेर हिड्न थाले.
नेटवर्क बेस्त, पुन प्रयास गर्नु होला,
सुन्दा सुन्दा, मोबएलले थाकेछ्न,
सिमकार्ड फेर्न थालेछन.
सत्ता र शक्ति कुर्नेहरु,
जोड,भाग,घटौले वाक्क परेछन,
प्रतिपछ नै सर्वस्व देख्न thaale .
साएद,
अनलेन र पार्कमा कुर्नेहरु,
आफै रुदै, आफै मन बुजौदै होलान.
कुर्न सबैलाई गारो त हुदो रहेछ.
थोरै नि धेरै हुदो रहेछ.
कुर्न सचिक्कै गारो नै रहेछ.
फेरी मान्छे,
बहानै बहानामा किन उम्किरहंछ?
सजिलो आफुलाई खोज्छ,राम्रो आफुनै देख्छ.
अरुलाई बहानै बहानामा कुराई रहन्छ, कतिन्जेल ...........

2010-06-14T03:56:00.001-07:00

जनता उठ!
जनता जागे पछी,
बहुदल आउछ, राजतन्त्र मर्छ,
तर
जनता लज्जबती हुदै छ किन?
चैनिज गुडिया बन्दै छ,
भारतीय कागजी पुतली!
बिडम्बना ! बिडम्बना!
जनता,
तिम्ले सम्बेदंसिलाता गुमाउदै जादा,
तिम्रो मतको अस्तित्व मेतिदै छ,
भोट, मत, विचार को अब्मुल्येंमा,
राष्ट्र, रस्तियेता कति दिन बच्ला जनता?
केटाकेटीमा दुलाहा र दुलही,
रास्ट्रपति र मन्त्रि बनेर खेलेको खेल होर ?
जनताले जनतालाई गर्ने शासन,
बिना भोटेहरुको रजाई,
बिना भोटेहरुको उदंटता,
हेरेर बस्ने धैर्येता कहाबाट पयेउ जनता?
नाभोतेहरुको चर्तिकलाले अघयेनौ?
गणतन्त्रमा षड्येंत्र गरिरहदा,
पन्चेत्रत्को पिरेतले छोपिरहादा,
न्याय र शुसासनको दज्जी उदैरहादा,
घुस खेरहादा, कानुन मिचिरहादा,
तिमीलाई चुतु चुतु चुसिरह्दा,
आखा चिम्लेर बसिरहंचौ जनता?
हुदैन ! उठ! अति भो!!
न भोतेहरुलाई बहिस्कार गर्न उठ,
तिम्रो शासन को परिचय खोज्न जाग,
तिम्रो शासन को इतिहास लेख्न उठ,

संबिधानसभाको म्याद थप्न ..........

2010-05-27T07:42:00.000-07:00

संबिधानसभाको म्याद थप्न ..........

आमा
मैले तिम्रो बचन पुरा गर्न सकिन,
छिन छिनमा म भागिरहे,
जबर्दस्त ढ्योका खोल्दै चिहैरहे.
तिमीले भनेकी थियेउ,
दुखको घडीमा पनि,
कर्तब्य नबिर्से.
+
मैले कसरि मन थाम्ने ?
सी सी यु मा राखिएको मेशिन,
पिलिक पिलिक रातो, पहेलो बल्न थाल्यो,
संबिधानसभाको म्याद थप्न ..........
घण्टा, मिनेट बाकी भन्दै घट्तै घट्तै जान थाल्यो!
+
तिमि नबाचेको दुनियामा म किन इमानी बन्नु पर्यो?
तिमि निभेको दुनियामा किन, किरण छंर्नु पर्यो?
मेशिनको अङ्क जति जति घट्दै जान्छ,
तेती मेरो हात खुट्टा नि गल्दै गाछ,
तेसैले,
मैले मानिन आमा तिम्रा अर्तिहरू,
सुत्ने, खाने, रम्ने सबै गए तिमिसंगे रहरहरु.
+
झिनो आशा त मरेको छैन आमा,
म भक्तमान डाक्टर खोजेर आउदै छु,
क्यान्सर नै भएनी दुइ चार वर्ष त मेरो रहर मेटिन्छ कि,
तिम्रो आयु पाउछु भने,
बिना शर्त म,
फासीमा चड्ने छु,
जुनकुनै बिस, एक घुट्कोमा निल्नेछु,
घाटी माग्नेलाई घाटी, छाती माग्ने लाई छाती
दिएर आमा,
म तिम्रो चरणमा छु,
बिन्ति आमा बिन्ति!
+
आमा,
मलाई मात्र तिमि भए पुग्छ.
तिमि बिना,
तिमि मर्ने दिन कुरेर बसेका,
हामीलाई सरापेर बसेका,
माथ्ल्यो र तल्लो घरका छिमकी संग,
म कसरि बम्ड़े नारी कस्न सक्छु?
+
आमा,
बाटोमा कुदईछु,
मोबैलमा घन्टी जादै छ,
म डाक्टर लिएर आउदैछु ,
भनेको छु,
अक्सिजन लिटर बडैदेउ,
मुटु चल्ने औषधी,
मुटुमा नै सिधै घोचिदेउ.

2010-05-26T18:26:00.000-07:00

म र पुरुष!
हो,
म लाजले भुतुक्कै हुन्थे,
कसैले भनेको सुनिहाले भने,
मुख थुनिदिन्थ्ये कि रात रातो मुख लाएर भाग्थे.
अश्लिल सब्द, नभन है,
फेरी भनेउ भने कि सरलाई भन्दिन्छु कि आमालाई.
किनभने,
मलाई सिकाईएको थियो,
यो महिलाको दोस हो,
महिला बिसर्मी छन्,
महिला बेबकुफ हुन्.
पुरुष !!
सधै राम्रा, सबै ठिक,
यी सब बोल्न र गर्न अधिकार छ.
जन्मसिध अधिकार!
साचिक्कै,
पुरुषले अधिकार पाएको रहेछ,
घरमा, अफिसमा,रेडलाइट एरियामा,
बिग्रेनी, सप्रेनी, कुनै बहानामा प्राप्त अधिकार!
लाज भएको पुरुष!
बिबेकी पुरुष!
इजतिलो पुरुष!
महान पुरुष!
पुरुष ! पुरुष ! ! !
घचेट्दै, तान्दै,लतार्दै,
मलाई रेडलाइट एरियामा पुरौउछ,
लुक्दै, भाग्दै टिकट काटेर आउछ,
भन्छ मलाई- रन्डी ! बेस्या ! कुकुर्नी !
पुरुष?
तिमि तिम्रा उपमा भित्र अटेउ भने,
म सजिलै अत्छु.
मेरो लाज छ,
मेरो बिबेक छ,
म महान महिला बन्छु,
मेरो बाद्येता टर्छ,
मेरो रहर रुपान्तरित हुन्छ.
महान महिला र महान पुरुषको
संयोग महान नभएर के नै हुन् सक्छ र?

2010-05-23T05:02:00.000-07:00

नमस्किएको फुल !
श्रीनगरको पहाड उकिलिदा उक्लिदै,
बाटोमा भेटेको एउटा छुटै, भिन्नै फुल,
बगैचामा नसुहायेर होला !
पारिजात ?
बाटो छेउमा नै गाडिदीएकि छे.
+
साथी भाई संग गफ लाउदा लाउदै,
कहिले कहिँ सम्झिन्छे,
हडबड गर्दै खोत्तैदिन्छे पानी पनि,
थुप्रिदिन्छे बिदेशी मल पनि,
झारै झारले छपक्क पार्छ,
हजुरमाले कराउदै गोडी दिनुहुन्छ.
तरनि फुल मस्किन्न किन हो?
+
लाग्छ,
मुना पलाए जस्तो, बसन्त बसाए जस्तो,
जुम्लाका स्याउ फुलेजस्तो,आरू बसाए जस्तो.
तर
खुल्दैन मसक्क,देखिन्न लरक्क!
+
घच्चा लाग्छ, कहिले यता त कहिले उता,
बाटोमा हिड्ने छोदुवाहरुको हात र लात,
तर् तर् चोप चुहिन्छ.कालो कालो भएर टुसा झर्छ !!
+
माया गर्दा गर्दै,
पारिजात,
आफैले टुसा भाचेको नि पत्तो पाउन्न,
भल भल रुन्छे कहिले,
पटक पटक बिचलित हुन्छे,
र,
कल्पिन्छे,
उसको नाम बिनाको फुल ,
फर्लक्क परेका पातहरुले सजिउन ,
मग मग बास्ना चल्ने फुलहरुले रन्गिउन्,
हिमालमा नि फुलोस , पहाड तराई सबै तिर फुलोस ,
पुस्पमेलामा उसले न्वारन गरेकै नामबाट उद्घाटन गरियोस ,
+
तर ,
नाबालक उसलाई, के थाहा?
उसको फुल भित्रै भित्रै मक्किसकेको कुरा,
उसकै स्पर्स बिस बनेको यथार्थ,
किताबका साध्य, किताबमा नै सुहाउने बास्तबिकता,
जलबायु परिबर्तनले डुसी छोडेको कुरा,
+
के महत्व ?
तार्ताम्मे नमिलेको मलजलको !
चोटै चोटको पृष्टभूमिमा एक छिनको स्वंग्को!
+
लाग्छ ,
यो बिना नामको फुल, बिना अस्तित्वको रहिरह्नाछ,
बिना बिद्रोह जलबायु परिबर्तन संगै,
नमुस्कुरायेर नै बिलाएर जान्छ .
नमस्कियेर नै वोएलायेर झर्छ.
बाटाको पहिचान बाटो मानै हराउछ !!!!!!!
Just remember to parijat on her 16 death ceremony

Visionless Law ???

2010-05-16T22:22:00.000-07:00

द्रिस्तिबिहिन कानुन.

गाजलु ठुला ठुला आखा,
ट्वाल ट्वाल ति , हेरेको हेरेई,
चोर आयेनी उस्तै,साधु पसेनी ठिकै,
+
चुतुक्क स-साना कान,
ड्याम्म बम प्ड्केनी सन्चै,
सडक उर्लेनी ढुक्कै,
रेडियो बोलेपो के, टिभी लैएफ गरेनी ठप्पै,
+
बोल्ने आटे जस्तो, हसिरखेको मुख,
अन्नाया लाई न्याय भने नि अनान्दै,
चोरलाई साधु भनेनी पुज्दै,
+
भगवान नै हो २२-२२ वटा हात छन्.
कुनै अगाडी बाट पलाएका, कुनै कतै,
कल्पनाका शक्ति,बहुमत देखाउने हुक्मति,
नगरी नगरी सहमति,भन्दै गरिरछु सरकारी,
अमुर्त,अमुर्त, भयो ! होला ! होला ! फेरी उस्तै!
+
बाटोमा हजारौ चोट हरुले खिएएको ढुंगा,
हारेको,खुस्केको,खिएएको मनस्थिति,
सान्त्वना र सहानुभूति को नतिजा,
मन्दिरमा राखेको ढुंगा,
पुज्न पर्छ है, भनेर मानेको देवता.
+
कति मागी रहेको कोलाहल गरेर,
कति पसारो परेको तेसरी,
सिह दरबार अर्को परिभासा को मन्दिरमा,
कागबेनी को ढुंगा मन परे मुस्तांग किन नगाको,
रिडी र देवघाट को मन परे किन कल्लाई कुरिरको?
+
ढुंगा प्रतिको मोह सकिएको छ भने,
ढुंगा प्रति प्रतिसोध छ भने,
ढुंगालाई पुज्ने,
दृस्टी बिहिन कानुन किन फेर्दैनौ?

2010-05-14T05:11:00.000-07:00

मेरो क्यानभासमा आमा !

आमाले दिएको गृहकार्य,
नेपालको नक्सा कोर्नुथ्यो,
क्यानभासका अगाडी घन्टौ घोरिए,
मन भरि कोरिन्छं,सरर टिस्टा,फनक्कै तिबत,
अनि घुम्दै कगाडा,टुप्लुक्क कान्तिपुरी!
हात भने पटक्कै सर्दैन !
मेरो क्यानभासको अस्मिता,
झिंगा र लाखुत्तेले बलात्कार गरिरहन्छन,
तैपनि मेरो गृहकार्यको निष्ठा टुटेको छैन.
म पनि के कम? अहम गर्दै क्यानभास पोत्न खोजे,
हात थर्थरायो,अहो !सोचे !रक्सि त खान छोडेको बर्सौ भो.
पुलुक्क हेरु,सुरुक्क कोरु कि भनेको,
आमा!
तिम्रो सरिर चर चर चिरिएको,
कतै चिल चिल पानी, कतै बिलिक बिलिक रगत,
कतै फुस्व बसाउने पिप पिप जस्तो.
मलाई विश्वास लागेन, आकाश खसे जस्तो भो,
छाती अठियो, सास लिन गारो भो.
मेरो क्यानभास रितै छ,
बिस्तारि बौतारियेर,
छातीमा छामे,
चोलोका दुवै कान लफ्रक लफ्रक झरेका,
बेहोसिमै दुक्दुकी छामे,
तेही नै चरक्क चर्केको!
भुतुक् भुतुक् गर्दै त थियो,
क्यानभास सफा नै छ,
दुई हातले गाला मुसार्ना खोजे,
बोलाए आमा !
तिमि बोलिनौ!मरी सकिछौ!
तिम्रो आसु र सिगान संग माया साट्दै,
रोए आमा,बेसरी रोए.
म टुहुरो पो भए.
मैले न उपचार गर्न सके,न पाए,न क्यन्भास्नै लात्पतौना?
चिचये, आमा!
म त सपनामा पो रहेछु.
मेरी आमा म संगै,
फुलेल, सुन्दर, शान्त,सम्रिदा मेरी आमा नेपाल संगै !

No More Back....

2010-05-05T03:56:00.000-07:00

नभन........
कपाल फुलेर सेताम्मे छ,दात सबै फेरेका छौ
बुद्धि पलायो होला, जनतालाई चिनेकी भनेको,
उल्टै फकिएर आयो, आन्दोलन गर्यो नभन!
पच्तारेमा रहरले खाको दिड़ो, मैले सधै पाउन्न,
डाक्टर र गोलि हैन,आज मलाई सन्चो छैन भन्न पाउन्न.
चाड आयो, संगै बसु, चोलो फेरु सोच्न सक्दिन,
कति पुस्ता,कुर्ने, हामीले, आन्दोलन गर्यो चर्क्यो नभन.
परार सालको चुनाबमा, भासन गर्दा,
धेरै पढे, डाक्टरी गरे, जनताको साशन पढे भन्नेले,
अछर चिन्न पईनम, इस्कुल टेक्न पईनम भन्दा,
उल्टै आतंककारी आयो, बिधंसा, गर्यो नभन.
नेपाली आमाको छातीमा लात हानेर,
दुर भाषामा देसको नक्सा कोर्ने तिमि,
टनकपुर, र सुस्ताको माटो सिउदोमा सजाएर हिड्दा,
के क़ा लागि आन्दोलन, झन्डा खै तिम्ले नभन.
देस द्रोही, राष्ट्र घाती हामीले चिनी सकेउ,
हाम्ले पनि पसिनाको मूल्य नापिसकेउ,
एक एक हिसाब फिर्ता नलेइ थाक्ने हामी छैनेउ,
बिदेसी दलाले भाषामा हुन्छ, फर्क नभन.

AMA MALAI BIRSE-MAY 3, 2010

2010-05-03T04:47:00.000-07:00

मलाई बिर्से आमा !

मलाई खेद छ,
म सानो छदा, तिमि छातीमा लड़िदै भनेथे,
तिमीलाई सुख दिन्छु,तिमीलाई हासो दिन्छु,
तिमि खुसीले गद गद भयौ,
झ्वाम्म अगालोमा लुकौयेउ र म्वाई खायेउ,
मेरो बाबा !मेरो संसार !
तिमीलाई मेरो विश्वास थियो
तेसैले फकाई फकाई सोद्थेउ,
मलाई कसले पाल्छ रे?
म मखियेर भन्थे,
मैले!
केहि गरि तिमीले दिदि वा दाइ को नाम लियेउ भने,
म रुन्थे र भन्थे होइन होइन,मैले.
तर आज,
म त टुलु टुलु हेरिरहेको छु,
मानौ तिम्रो र मेरो कुनै सम्बन्ध नै नहोस,
तिमि पिडा र आक्रोसमा फत्केकी छौ,मकै को भात छड्के सरि,
म लाचार, कुपुत्र,
एसी खोलेर चिसो र तातोको स्वादमा रमेको छु, बिर्सेको छु सोरै आना,
तिम्रो अस्मिता को बिद्रोहम उत्रने शाहस त कता हो कता,
घरि घरि,
एसीको स्विच नेरी भएको सानो प्वालबाट,
तिमि चिल्लिएको सुन्दै छु,
तिमि नांगिएको हेर्दै छु,
दिदि र दाईलाई दुस्मनी पठाउदै छु,
म अलि अलि बुज्दै छु,
म गलत बाटोमा छु,
आफ्नो घुडामा बन्चरो तग्दै छु,
बिदेशी को दलाली गर्दैछु
आमा
यो कुलान्घर सन्तानलाई बिर्से,
एउटा फुल फुट्यो, भनि बिर्से.

New YER 2067

2010-04-16T03:59:00.000-07:00

नया वर्ष२०६७,

नया वर्ष,
भयो नि पुग्यो किन आएको होला,
ऋणको पोको,सुत्केरा परेनी हुनी,
को भन्दो हो?

धनीहरुलाई खर्च गर्ने बहाना, गरिबहरुलाई मिठो जोर्ने मेसो.
नया वर्ष हरेक पटक नया नभएर के हुन्छ र?
यो वा त्यो बहानामा नया, हुने र नहुने दुबैका लागि,
न कार्यालय जानु पर्छ न बालुवा चाल्नु नै?

२०६७ को नया वर्ष,
कोहि कोहिहरुका लागि एक पन्थ दो काज बनेको छ,
बिगतमा जस जसले आमा लाई जलाए नया बर्समा,
यसपाली बर्सको एकपटक मात्र सम्झे पुग्ने संयोग जुरेको छ

हुनसक्छ कोहि छाती पिटेर रोए होलान,
आमाको मुख हेर्ने औसी र देहाबसन को दिन एकैदिन पर्यो भनेर?
दैबले पनि जिस्कायो भनेर कुर्ले होलान
तर
राधाक़ा लागि यो सन्जोग फेरी फेरी यसरी नै जुरीरहे हुन्थ्यो,
नया बर्सले आमा बिनाको दुनियालाई यसरी नै बिर्साए हुन्थ्यो.
नया वर्ष यसरी पनि नया बनि रहे हुन्थ्यो.
किन भने
हाम्री आमा सबै सधै खुसि भाको हेर्न मन गर्छिन
हाम्री आमा नया बर्सको येसरिनै शुभकामना दिन्छिन
नया बर्समा नया नेपाल बनाउन हतारो छ, सुर्तायेर नबस है भनि रहन्थिन

Valentine day

2010-02-13T23:05:00.000-08:00

प्रेम दिबस !

बिर्सेको प्रसङ्ग,
नेटो काटिसकेको यात्रा,
मेरो संसार डटकमले सम्झायो,
टुङ्गो नलाग्ने बिसय बस्तु,
नाप्दा नाप्दै सकिएको द्रब्य,
पिउदा पिउदै प्यास नमेताउने,
छोप्न नसकिने, तर्पया तर्पया,
न राम्रो छ न नराम्रो नै!

तर,
तपस्या र योगदानको नाममा
दुखको निस्वास पिएर सुखी भन्ने चिज यो.
जस्तो ताज महलले कति खेपेको छ ताप, राप !
र पनि त्याग र तपस्यामा मख्खिएको मख्खियेकै छ.

पबित्र, श्री खण्ड भएर नि,
ठुलो सानो,दरबार र झुपडीमा नि उस्तै उचाई पाएर नि.
बेला बखत दुबिधामा परिरह्नाछ,
कहिले किल्तन संग त कहिले दाएना संग,
बिबादमा पर्छ, बेसहारा बन्छ.
एक्लै एक्लै
बेसहारा बनेर, त्रिसनामा प्रेम दिबस कुरिररह्न्छ.

अनुभवले भन्छ,
प्रेम दिबस रातो गुलाफमा झुटो माया साट्नेहरुसंग भन्दा,
बिस्वाश र निष्ठाहरुमा बिलाउन चाहन्छ.
बाबु आमाको इगोको प्रमाणपत्र, दाह सस्कार गरेर,
बाबु आमा र सन्तान सहितको सग्लो संसार हेर्न मारी हत्ते गर्छ.

यथार्थमा,
प्रेम दिबस,प्रेम भित्र संसार देखेछ.
संसारमा सक्ति भेट्छ,अनि दुनिया जित्छ,
फेरी फेरी जित्नलाई लागि परिरहन्छ,
नया नया,उत्सर्गमा प्रेमका कथाहरु कोर्न,
भौगोलिक दुरीलाई चिरेर,
सिङ्गो संसार, शान्ति, सुख र एउतै स्पन्दनले बच्न.

2010-02-12T19:11:00.000-08:00

मेरो लोग्ने

हजारौ नर नारीहरुको धुइरो,
गाजा बाजा,नाटक,नतर्की,
भासन,प्रसंसा,बख्यनबाट, मेरो लोग्ने,

गराबाट आलीमा घाम तापेका भ्यागुता झैँ
गलाले थाम्न नसक्ने,माला पन्छाउदै,
पालै पालो सम्बोधन,र सुभकमनामा बेस्त मेरो लोग्ने,

श्रीमतीलाई माया गर्ने,सहयोगी लोग्ने,
लुगा धुने,भाडा माज्ने, मान्छे,नमुना पुरुष,
रक्सि नखाने, जुवा नखेल्ने,
वल्तिर,पल्तिर आखा लाउन नजानेको पत्नीब्रत,
कलियुगको सास्वत देवता,
जिबनी लेखिदै छ, एउटा एउटा .
मेरो आधा जिबन, मेरो लोग्ने.

महिला हिसाको बिरोधि,
महिला अधिकारको पहेरदार,
समाज रुपन्तरन्को अगुवा,
सबैले चिन्ने, आखाको नानी, मेरो लोग्ने,

बीच बीचमा परर ताली,
प्रतिबद्द गर्नेहरुको घुइचो,
किसिम किसिमका कसम,
नमुना पुरुषहरु मद्येको पनि नमुना मेरो प्यारो लोग्ने,

पत्रकारको मारामारी,
रेडियो, पत्रिकामा छ्याप्छ्याप्ती,
बाटो घाटो दुनियानै मेरो लोग्ने परि,

लाग्छ, उल्टा असर नभएको,
बांगे पानीको निर्माण कसैले गरिदिए,
म अधिकार उपभोग गरिरहन्थे, सधै नमुना मेरो लोग्ने.

(I wouls like to extend my sincere gratitude to women who traust me and share their stories)

DAMAI

2010-02-06T21:15:00.000-08:00

दमै

औला थरर्थरी काम्दा काम्दै,
धुकधुकी बढ्दा बढ्दै,
दुसाहस गरे यो सिर्षकमा एकछिन भुन्लाई
माफ गर्दै पड्नु होला,चित्त कतै फाटी हाल्यो भने.

चैत मासको हुरीले खसालेका,
आप टिप्न जादा,
लछारिएको गुंड, खुरु खुरु मर्मत गरिरह्यो.
भदौरे घाम, घाम पछिको मुसलधारे पानि
लुरु लुरु,आफ्नो काम गरिरह्यो,

एकादसीमा सबै नारायणी गए,
मागे संक्रान्तिमा देवघाट,
सुरु सुरु आफ्नो धन्दा सकीरह्यो,

बच्चा बचीको सुसार,
सुत्केरीको थान्कोमानको
इस्ट मित्रको मान मनितो,
चाड पर्ब,सधै जुतीरह्यो

रिस छैन कसै संग,बोलेकै सुन्न रहर,
छोरा छोरि, ठुलो सानो सबलाई सम्मान बेब्हार.

सानो लामलामो डंदुर भित्र,
जति, जस्ता भएनी अट्न सकेको,
मेलमिलापको नमुना,
मायापिरतीको उन्माद,
राजेश, झरना र नारन गोपाल,

मेहनती हुनुपर्ने उसको नाम,
मिलन्सरी राख्नुपर्ने,
नमुना जोडी भन्दै सम्मान गर्नुपर्ने,
पत्रिकमा आउनुपर्ने,टि भी मा देख्नुपर्ने,
नोबेल पुरस्कारको मनोनितमा पर्नुपर्ने,
शान्ति को दुत भन्नु पर्ने,

मान्छेले
प्रकृति माथि गरेको सोषण,
जिम्मा लिन आतुर बन्दै,
मोचानार्थ, दमै चरालाई सम्मान छ,
गल्ति दोहोरिने छैन,
सुन्दर प्रकितिबाट सिक्छ, उड्छ मान्छे .
एकपटकलाई माफी पाऊ हजुर .....

2010-01-30T02:08:00.000-08:00

स्मृति

घाटी सुकेर,
सुस्केराले,
स्मिर्ती भनेर बोलाउदा,
हजुर भन्दै पानी लिएर,
जिउदो आवाज त पक्कै नै आउने छैन.
तर,
आखा नदेखेर,
छामे पनि,
पिदौलाको खतले, स्मिर्ती आउने छे त्यो पानी घट्टमा,
भन्ने छे - दीडोको पानी धेरै उम्लिंछ कि छिटै आयेस.
मायाले मुसार्ने छे, सारीको फुर्को च्यातेर पट्टि लाउनेछे.

कान नसुनेर,
हेरिरह्दा,
स्मिर्ती आउछे,जुरुक्क उचाल्छे,
काखमा राख्छे, माया गर्छे,मायाले सुताउछे.
स्मिर्ती आमा भएर माया गर्छे, बा भएर स्नेह गर्छे, प्रेमी भएर प्रेम गर्छे.

आखा, कान दुवै नभएनी,
स्मिर्ती आउछे,कानमा फुस्फ्सौछे,
भाग,दौड, सत्रु तिमीलाई पिछा गर्दै छ,
लुक्देउ,झाडीमा सुत्, बाघ पनि फर्कोस,
सत्रु तर्सोस,उठ, झन्डा गाड!भन्छे.

मेरी स्मिर्ती, जानकी मन्दिर जान्छे,
कहिले भुटन देवीको मन्दिर त कहिले, गडी माइको मेला बनेर,
स्मिर्ती आइरहन्छे,झस्काई रहन्छे,

स्मिर्ती,
तोते बोल्दै आमा भन्छे,
सताउछे, फकाउछे, जिती छाड़छे,
तेस्मै प्रफुल्ल,संसार देखौछे.

बिदेस होस् वा स्वदेश,
गाउमा होसकी शहरमा,
एक्नासकी स्मिर्ती,
थाके, सक्दिन, हुन्न जानेकै छैन,
कहिले यस. यम. यस. मा,
कहिले इमेलमा, भानिरह्न्छे,
ज्यानको ख्याल गर है,
धेरै नै गर्न बाकी छ,

डोल्पा जान्छे,
बादी र पहिरोमा परेकालाई उदार गर्दै,
स्मिर्ती अउछे, भन्छे,सुनेउ आज फुको चिउरा नै भएनी खान बेबस्था भो.

मेरी स्मिर्ती चिन्तित छ,र पनि हसिरहंछे,
मेरो स्मिर्ती म संगै बस्छे,
रक्सि खान्छे, नाएट क्लब जान्छे,
झुट बोल्छे,चोर्छे, झूकौछे,
भन्छे स्मिर्ती, गल्ति भयो, अब गर्दिन.

निद्रा नपरेर,
ओलतोकोल्टो परिरहदा,
स्मिर्ती आउछे,
गोडा मिच्दिन्छे, कथा हाल्छे,
दाउराको भारी बोक्न नसकेर रोएको कथा,
नजानेर सालका पोथरा खेपका खेप गरेको गाथा,
थुन्को सिषा कलमले दिएको जाचको कथा,

बेस्त शहरमा,
जान्ने टोप्लिनेहरुलाई,
नाग्दै, उछिन्दै,
स्मिर्ती आइ, र भनि,
देखेउ अन्तत हाम्रो जित भयो,
एक गास खान, एक सरो लाउन,
तिम्ले सरिर बेच्नु पर्ने छैन,
तिमि अब एकलै पर्ने छैनौ,

स्मिर्ती भनेर बोलाउदा,
हजुर भन्दै जिउदो आवाज त पक्कै नै आउने छैन.
तर
यो एक सर्को सास तेही स्मिर्तीका लागि तनिरहेछ.
स्मिर्ती लाई कुरिरहेछ

2010-01-23T07:42:00.000-08:00

शान्ति आउछे .

बाहुनबाले,
घिउ थप्दै थप्दै, बोलाए,
शान्ति ! शान्ति!! शान्ति !!!
बोलिन शान्ति, आइन .

मातिएर, पातियेर,
ऋण ले थाचारियेर,
गरुला, होला र खाउला,
भन्ने आसमा, बिदेसिएकाहरुले
प्रेमले, वियोगले,स्रदाले,
ब्लग र इमेलमा,
मरिहत्ते गरेर बोलाउदा,
सायेरी, गीत र कविता मा फक्कौदा,
साढे दुइ कि पाच,
अछरमा,
खुनसियेर,
कम्पुतेरको नानो झ्यालमा,
चेप्तिएर, लेसियेर बसेकी छे शान्ति,

त्रिकोड़े यात्रा,
बल्खु, सानेपा,कोतेस्वोरको,
टाएर संग धुलिंछे,धुवा संग फुस्सिन्च्चे,
लतारिएर घसारियेर,
दुब्ली, काली, ख्यौतियेकी छ शान्ति,
किचकन्या जस्तै बिलायेकी छे,

आफै तर्सिन्छे, उछितिन्छे, फुत्किरहंछे शान्ति,
राहत को आसमा,
कहिले गधा बनेर,कहिले झाकी हालेर,
लोत परेकी शान्ति,
बासुरीमा बज्न नसक्ने भएकी छे,
बहौलायकी शान्ति,
निबस्त्र, कहिले शिह दरबार, कहिले बनेस्वोर पुग्छे,

डाक्टर र नर्स आन्दोलनमा छन्,
अस्पतालमा ताला मारेको छ,
शान्ति बेहोस् छे,
शान्ति मरी भने,
मरेकी मरै हुन्छे,
फर्किन्न, खोला बगे जस्तै,
उदौउन्ना फेरी,हिउ पग्ले झैँ सकिन्छे,
तेसैले,
आन्दोलन फिर्ता गर,सफा हावा फेर्न देउ,
चिसो पानी छार्किदेउ,
तिम्रै हातको पानी,
तिम्रै माया, तिम्रै प्रेममा,
जाग्छे, उठ्छे, हासछे, नाच्छे,
तिमीलाई जबाफ पठाउछे, फेसबुकमा,
मैले तिमीलाई थपे,स्वीकार,
म तिम्रो उही,उस्तै, थाने शान्ति !

2010-01-07T08:05:00.000-08:00

मेरो परिचय !!

हासो र ठट्टाको तालमा,
साथीहरु कमेन्ट गर्छन,
म हरेक पलमा अस्तित्व खोज्छु रे,
हत्केलाको कापबाट झरेको चना जुठेल्न्मा टुसाए झैँ,

बसन्तको लाली गुरास फुर्के सरि,
म गौरबले छचल्किएको थिए,
मानौ समुन्द्रको पानि ठाउँ नपाएर छाल बनेका होउन.

औला भाच्दै गुनिरहे-सगरमाथा, लुम्बिनी, जुम्ला आदि आदि.......
कुन भनू, कुनको गुण के, सम्झिनको हतारो.....

नया साथीले हात पसार्दै सोध्यो कहाँबाट?
उत्तौलिएर मैले प्रतिप्रस्न गरे,
येव्रेस्ट सुनेका छौ?
सुनेकी छु?
म प्रफुल्ल हुदै उसको बोलि छुट्न नपाउदै सोधे,
कहाँ पर्छ?
भारतमा,

म पोखिए,
फुटे, राजमार्गमा मित लाएका बसको सिषा झैँ!
दातबाट पसिना छुट्यो,
जान्ने टोप्लियेकोमा पछुतो पनि,
समलिएको पारामा सुनाए, वृत चित्र देखाए गूगलअर्थमा.

पगोडई पगोडा को देश,
सयेकड़ा नब्बे बौध्हमर्गीहरुको देश,
पुन: प्रस्न गरियो!
मेरो घमण्डले नेटो काट्यो र प्वाककै बोले,
तिमि बौद्ध मार्गिहरुको देश,
तिमीलाई थाहा छ, बुद्ध कहाका हुन्?
आकासका ताराहरु गन्दै,उत्तर आयो फेरी उही,
मानौ उ तेही देसको नागरिक होस्!
सदासहएताको सिमा नागेर केहि गरिहाल्न हामी नेपालीको गीतले रोक्यो.

मेरो परिचयले मलाई सुकसुकाएर भनिरह्यो,
बुधबार जन्मेकी दिदि बुधिनी,
मंगलबार जन्मेका तल्लाघरे सान्दाई मंगले,
स्मिर्ती, प्रकिर्ती, सम्झना, बिनिता आदि आदि
सबैको त परिचय,तर ?

मेरो परिचयको रछ्यर्थ,
सगरमाथाको फोटो निधारमा टासेर,
लुम्बिनीको स्तम्भ काखीमा राखी.,
जुम्लाको धान पसरमा देखाउदै,
म हिडिरहेको छु, फगत् मेरो परिचयका लागि,

सगरमाथा पग्लेको छ रे,लुम्बिनीमा खिचातानी,
कहिले कुन प्रदेश त कहिले कुन राज्य,
मेरो परिचय अझै नि उस्तै अन्धधुन्ध !!!

मेरो परिचय अनसन, बन्द हड्तालले कहिले देलान,
मेरो नाम भन्न नजान्नेहरुलाई, मेरो नाम कहिले सिकाई देलान ,
अब फेरी पनि मेरो नाममा भित्र वा बाहिरबाट, षड्येंत्र भयो भने,
म सगरमाथाको अठोट लिएर, बुद्धको सिद्दान्तमा,
यार्स्वगुम्बा टिपे झैँ
मेरो परिचयको एक एक मूल्य चुकाउन सकिन भने......?

2010-01-07T08:01:00.000-08:00

म सक्दिन……

स्कुलबाट फर्कदै गर्दा,
सरुवा घारी र मन्दिरको एकान्तमा,
म बलत्कृत भए.

ट्युशन पड्ने बाहानमा बलत्कृत,
छिमेकी दाई,
काका र बाउ भन्नेहरुबाट,
म पटक पटक मेरै घरको पूजा र भण्डार कोठामा.

महिनाबारी बार्ने बहानमा,
लुक्न बसेको घर र गोठमा,
म गाउका भद्रहरुबाट लुटिए,

मिठा मिठा सपनाहरुको साथमा,
ठुला ठुला होटेलहरुमा,
हयुस्कीको चुस्कीको साथ म बलत्कृत भए.

बिबाहको औपचारिकता सकियो,
कहिले पति ब्रताको नाममा, कहिले सुशीलाको नाममा,
मुर्दो सरि म बलत्कृत भइरहे.

आत्मा निर्भर बन्ने रहरमा, कार्यालय छिर्दा,
सिप सिकाउने र बदुवाको साथमा,
म बलत्कृत भइरहे.

मनको भरि, बिसाउने निर्णय गरेर,
दुनियाको लच्मन रेखा पर गर्दै, कानुनविद्कोम़ा गए,
प्रतिउत्तरमा म बलत्कृत भए.

बलत्कारको चित्कार बाट, आत्महत्यालाई, पन्छाएर,
अधिकार र न्यायेको भिख माग्दै,
म पुलिसकोमा गए,
तुरुन्त सहयोगको नाममा बलत्कृत.

अन्यायसग जुध्नलाई म,
आवाज बिहीनका आबाज बोल्नेहरुका गए,
मेरो कथा सुनाईएन, मेरो बेथा छापिएन,
रेक्डरम़ा कैद गरिएको म,
पुन पुन बलत्कृत भइरहे.

म दिदि बहिनि रहन सकिन,
आदर्श श्रीमती पनि,
म आमा र हजुरआमा बन्न सकिन,
मैले जन्माएका छोराहरु,
रुप फरक, स्वरूप,फरक, फरक गर्दै,
मैले स्याहरेका पासुलाहरु मलाई बलत्कार गरिरहे,
म सम्झिन सक्दिन, म कति पटक,कहाँ कहाँ बलत्कृत भए?

(Indeed, I wrote this version first,I do not why I like to translate in Enligh and posted, I also put it here later)

Karnali and its Rights

2010-01-05T02:18:00.000-08:00

कर्णाली र यसको अधिकार !
गरिब राष्ट्रहरुको सुचिमा १४ मा परेको नेपाललाई पूर्व मेची देखि पश्चिम अञ्चल,उत्तर हिमालदेखि दछिडमा भारतको सिमानामा एक एक गर्दै केलाउने हो भने चाए त्यो ताप्लेजुंग होस् वा धनुषा को सम्म फाट वा धनगडी, कर्णालीको बिडम्बना उस्तै उस्तै हो. साचिकै ब्व्हान्ने हो भने ललितपुर, भक्तपुर र कठ्मंदुं का छेउछौका बस्तीहरु पनि उस्तै मारमा परेका छन्.उनीहरुको पनि टाउको लुकाउने बास छैन,उभिने जग्गा छैन, बिहान खायो बेलुका के खाने, बेलुका खायो बिहान नभयेनी हुन्थ्यो जस्तो अवस्था छ. तर यो भन्दा पनि अलिक फरक र गम्भीर प्रकृतिको भने कर्णाली बासीको अबस्था छ.
कसै कसैको मनमा प्रस्न उठ्नु स्वाभाविक हो किन कर्णाली फरक?गरिबी सबै उस्तै त हुन्छनी?
हो फरक छ किन भने तपाई कि छोरि काली हुनुमा, तपाइको छोरा लाम्घरे हुनुमा, तपाई फरक दंगले शसक्त जन्मिनुमा, तपाई कि श्रीमती गोरी हुनुमा तपाइको, तपाई कि श्रीमती, तपाई का बा आमा, तपाई क़ा सासु ससुराको के दोस? तेसरी नै त्यो गरिबीमा फरक पनि छ दोस पनि हामी कर्णाली बासीको छैन.
सायद, तपाई को छोरिलाई ब्ल्याक बिउटी भनेर पछाडी लाग्नेहरुको घुएच्यो होला, तपाइको छोरालाई बा हर्मोन मा गडबडी भयो कि भनेर राजधानिका राम्रा र गतिला टोप्लियेका अस्पताल र डाक्टर को मा लाइन बसेर थाक्नु भएको छैन होला? तपाइको प्रेम बिबाह होस् वा मागी बिबाह होस्, पक्का पक्कि भएका दिन कति भाग्येमानी ठान्नु भयो होला, अरु यस्तै कति कति ....

हो यसरि नै कर्णालीले पनि उसको प्रकिर्तिको प्रसंशा पाउनु पर्ने होएँ र? कर्णाली को बिसेषता किताबका पाना, पानामा लेखिनु पर्ने हैन र ? जुम्ला, डोल्पाका स्याऊ बिदेसिनु पर्ने होइएन्न र ?तेया उम्रेका गुची च्याउ र यार्सागुम्बा सिलबन्दी गरेर संसार का कुना कुना का रेस्टुरेन्ट र होटेल हरुमा पाक्नु पर्ने होइएनन् र? हिउमा चिप्लेटी खेल्ने बिदेसी ठिटाठिटी समुन्द्रका छेउमा लर्को लागे झैँ लाग्नु पर्ने होइएनन् र? विदेश बाट अत्तर र जडिबुटीहरु माग पुरा गर्न नसकेर माफ माग्नु पर्ने थिएन र? नेपाली युवाहरु ले नभ्याएर बिदेसिहरुले काम सघाई दिनु पर्थ्यो हैन र?

तर तेसो हुन् किन प़ाउथ्यो र? कसलाई टाउको दुखेको छ र? न बाउ पट्टिको न आमा पट्टिको!उल्टो बच्चा बच्चीहरु कोहि गातो च्यातिएको किताब च्यापेर बाकल्ले छाएका स्कुल, नागो खुट्टा र भोको पेटमा पढे झैँ गर्दै होलान त कोहि खियौटे गाईको गोठालो जादै होलान, कोदोको लोप्र्यो नुन र खुर्सानी सग बल्ल तल्ल निल्दै होलान.कोहि भाई बहिना हेर्दै होलान, आमालाई सघाउदै होलान.किन भने भोका पेटहरु भर्न, नागो हरहरु छोप्न सकिन्छ कि भन्ने आसै आसमा दाईहरु, बाहरु कुम्लो बोकेर परदेश गएका छन्.

परदेशबाट के के लेउ छन् ति अबोध श्रीमती र केटाकेटीलाई के थाहा?भारी नै बोकेर, भाडा नै माजेर, ल्याएका दुइ चार जोर लुगा, एक दुइ पुरिया बिस्कुट, एक पाउ नरिबल,मिस्री र जिरा हातमा रहनुन्जेल त त्यो स्वदेश र विदेशको अपमान त बिर्सियेला तर तेसले परेको दिर्घ कालिन असरका बारेमा कल्ले सोच्ने?कसले जिम्मा लिने?
सन् २००३ मा कर्णालीको जुम्ला अस्पतालमा कर्णालीकै एतिहासिक रक्त संचार सेवा र सुत्केरी अप्रेसन गर्ने सन्दर्भमा एक एच आइ भी र हेपातैटिस बि पोजेटिब देखियेको आज सम्म के भो होला?बर्सेनि भारत जानेहरुले नजानेर वा बैरागीयेर बाटो बिरौदा आज त्यो संख्या कति पुग्यो होला? गोठालो जिबन मा रमाएका केटाकेटीले भाबिस्येको कर्णधार कसरि बन्छन होलान? एक पेट दरो खान नापुने हरुले पिरल कसरि बोक्दा हुन्, बर्सेनि कसरि सृस्ती भर्दा हुन्?

तेसो त कर्णाली बासीले राजधानी सरकारलाई गुण नलगाएको नै कहाँ हो र? २००७ साल होस् वा २०३६ साल, २०४६ होस् वा २०६१/६२ हरेक आन्दोलनमा कर्णाली तात्छ!बन्द पनि गर्छ! ताला लाउछ! तेतिले नपुगे २०५९ मा माओबादीको भिसन आक्रमण पनि खेपेकै हो?शहिदहरु पनि जन्माएकै हो, नेताहरु हुर्कायेकै हो. तर आज केहि पनि नगरे झैँ भाको छ.

नागो हर र भोको पेटमा स्वाभिमान कति दिन टिक्छ र ? सिनेमाको एक्लो हिरोले सबैलाई मारेर जित गरे झैँ जित कहाँ सम्भब छ? देसको माया कति दिन लाग्ना सक्छ र ? रितो पेटले राष्ट्रिय गीत गाउँन थाकेर आत्मा समर्पण गरेर कुल्ली र दरबान हुन् जानेहरुलाई प्रधान मन्त्रि ज्यु आफ्ना भाई भातिजोलाई जागिर लगाउने छोडेर के सोच्द्थ्ये? राजधानी गए तेही दरबार, नेपालगंज गए तेही घर,कर्णाली गए साहेब बन्न पाएकाहरुलाई जमुनियामा पोको काखी च्यापेर बोडर तिर हानिएको धुएरो रोक्न के रहर? सिमन्नामा उता गए उताका, यता आए येताका पुलिस र आर्मीले झोला छ्ताछुला पारेको रमाइलो मान्नेहरुलाई फरक दाई, फर्क दिदि, तिम्रो मेरो बराबरी अधिकार छ, हामी मिलेर माग्ने हो, लिने हो भन्न लाई कसको मुटु पोलेको छ र?
तिस लाख जनतालाई बेमौसम मा कति अन्न चाहिन्छ,कति आयोनुन आबस्यक पर्छ?बिरामी दर, कति छ? औसधि कति चाहिन्छ, डाक्टर, नर्स कति हुनुपर्छ भनेर दुइ घन्टाको हिसाब गर्न छोडेर, यो सरकार पखाला लाएर मरेपछि सुन्ने, भोकमरी लाएर लड्दै,पर्दै विदेसिए पछी मात्र सुन्ने कस्तो हुतिहारा सरकार हो? के लोकतन्त्रको सरकार यस्तै हो? यसकै लागि हामी लडेको हो? मरेको हो?

कर्णालीबासीहरु यसरी एक एक गर्दै पलाएन भएर जाने हो भने ति सामन्तहरुलाई कल्ले खबरदारी गर्छ? बारम्बार झुटा कुराको खेति गरेर नअघाउने कोरी सरकार सग को लड्छ? लोकतन्त्र मा साथ दिनेहरुसग मिलि यो निस्र्मी सरकार सग लडौ, हाम्रो आफ्नो अधिकार लिएर छाडौ, कहिले कहिँ लाग्ने गरेथ्यो हामीले लडेको पुगेन कि? हामीले हाम्रा लागि लडेका छैनेउ कि, उनीहरुलाई भर्यांग मात्र बनायेउ कि? आज साबित भएको छ- हामी आफ्नो लागि एक हुनै छ,आफ्नो लागि लड्न छ, तेसैले फर्क, फर्क !
(It is publishes in Jan 6, 2010 in www.onsnews.com)

2010-01-04T03:02:00.000-08:00

I Can’t ………how many and where I raped?

While returning from school,
Lonely place of bush and temple,
I raped.

At a cost of home tuition,
Brother of Neighborhood,
So called uncle and fathers,
Profoundly raped at my worship and store room,

At a cost of menstrual taboo,
Hiding home and cowshed,
I victimized from so called intelligent,

Many dreams along with my lover,
At nice and large hotels,
I raped with sips of whisky,

Formality was over of marriage ,
At the name of ideal wife and greatest lover,
I accept rape without any comment.

Wishing for independent, entered at office,
At a name of skills learning and promotion
Continuously I raped!!

Determined to put off my mind’s load,
Crossed the customary law, reached at a door of lawyer,
In response, I raped!!

Escaped from suicide, blowout from raped and sorrows,
Begging rights and justice,
Reached to police,

I raped at a cost of prompt response!
Fighting for injustice myself,
Reached to institute who speaks for voiceless
Neither broadcasted not printed my story and pain,
Confined at recorder,
I raped time and again.

Unable to remain sisterhood,
Neither ideal wife as well,
Nor mother and grandmother,

My Sons!
Differs in nature and forms,
I raped by these muscles, endurance which I cared,
Can’t remember, how many times and where I raped!

(Government announce 2010 for VAW year having with poor law enforcement, what governemnt doing?)

2009-12-31T06:20:00.000-08:00

मेरो शुभकामना ! ! !

नया बर्स,
दसैँ,
तिहार,
इद,
आदि आदिको
शुभकामनाको गद्दीमा बसेर,
शुभकामनाका प्रकृतिहरु नियाल्दा,
मलाई प्रति प्रस्न गर्न कर लायो.

सबैलाई उस्तै, एउटीइ दुरुस्तै,
शुभकामनाले पो भएछ.
कसरि?

मैले आफन्तहरु बीच,
मेरा मित्रहरु बिच,
फरक, फरक ,
अनुभूति, स्थान र भूमिका पाए.

धेरै धेरै भूमिकाहरु ........
भूमिका बिचमा भिन्नता!

भूमिकाहरुको बीचबाट,
एउटा भूमिकाले सोदिरह्यो?

अन्तमा,
मलाई बोध मात्र हैन,
ग्लानी पनि भयो,

मेरो शुभकामना किन भिन्न हुन् सकेन?
म गरिब भएर,
के भाथ्यो र इमान्दारी हुन् सकिन.
म बेफुसती भएर के भाथ्यो, कर्तब्य बिर्सन हुन्थेन.

मेरो खुसि सकिएको थिएन,
कसैले चोरेको थिएन,
म नै पो भगुवा रहेछु.
मनै मेरो भूमिका बाट टाडा हुन् पुगेको रहेछु.

मेरो शुभकामना,
मलाई नै,
बिलिनो भयो,

मेरो शुभकामना,
मलाई नै,
कता कता,
अद्यारोमा हराएको कौवा झैँ लग्यो,

मेरो शुभकामा,
मेरो पहिलो पाइला देखि,
यो शुभकामना सम्म ठम्म उभेर,
शुभकामनाको खोस्टो खय्सकखुसुक पार्दै
मेरो आखामा हेरिरह्यो,
म अनुतरित छु.

मेरो शुभकामना,
भाति, भातिका प्रस्न गरेर,
मलाई नै जचिरह्यो
म भयेभित छु,

मेरो शुभकामना,
शुभकामनाको खात् बाट,
जुरुक्क उठेर,
मेरो शुभकामनाका,
शब्द शब्द,
पठन गर्दै,
मैले उनीलाई,
भन्ने गरेको
मेरो आदर्श, मेरो एथिच्क्स भनेर जिस्कईरायो,
र
मैले,
नाच्ने तालमा नाचेर,
मलाई,
निर्लाजित,
बनाई रह्यो !.
म,
पसिनाले निथ्रुक्क भइरहदा,
मलाई उहिले झैँ, पहिले झैँ,
गम्लंग अगालो हालेर भनिरयो,
मेरो अजम्बरी, परिबर्तन हुनै नसक्ने शुभकामना !!!!

2009-12-31T06:13:00.000-08:00

सेकेण्डह्याण्ड हु म.

सुपर मार्केटको दोस्रो तलामा,
झुन्ड़ाई राखेको सेकेण्डह्याण्ड हु म.

इन्तु न चिन्तु भएर लहरै, लहरमा,
किरिज सर्लक्क देखाउदै,
झुण्डीरहेको सेकेन्डह्यान्ड हु म.

हूलका हुल मान्छेहरु,
राति राति सम्म मलाई ओल्टाई पोल्टई गरि रहन्छन,
निर्जीव भएर स्वागत गरिरहन्छु म.

बिस्त्रिना छैन रति पनि,
उनकै खुसि गौरव ठानेर,
लज्जबती झार झैँ लात्रक लुत्रुक भएदिन्छु म.

उचाल्छ्न, राख्छन, मिलाउछन,

taschhan sagain, yenama, मुस्कुराउछन्
कतिले माया गर्छन र फोटो पनि,
तर जे होस्,
झुण्डीरहेको सेकेन्डह्यान्ड हु म.

कोहि सोध्न डर मान्छन,
त् कोहि लाज पनि,
डर र लाज को मलाई के मूल्य,
अखिरमा,
झुण्डीरहेको सेकेन्डह्यान्ड हु म.

कसै संग किन्ने पैसा छैन मन परेर के गर्नु,
कसै को आल्मारीमा ठाउं छैन, मुटु नै दुखेनी के गर्नु,
आखिर सनिबार घर पुछ्न आउनेलाई दिने पोकोमा राख्न,
फेरी सेकेन्ड ह्याण्ड, जडौरी भन्ने पार्न,
फाली रहेको सेकेन्डह्यान्ड हु म.

भित्र भित्रै मक्किएको,
तिरिक्क, च्यातिने,
हारहरुमा मिलाइएको अति कम्जोर, निर्जीव, सेकेन्डह्यान्ड हु म.

तिमीलाई पनि हेर्न , छुन, मन छ भने,
उस्तै, जस्तै, उतिक्कै, स्वागत गरिरहन्छु म,
किन भने,
अखिर झुण्डीरहेको सेकेन्डह्यान्ड न हु म.

2009-12-29T06:11:00.000-08:00

दिदि तिम्ले बिसौउ नभन.....
दाई तिम्ले थाके नभन...

गिटी कुट्ने हातहरुले कलम समाउन नपाउदै,
दिदि .......तिम्ले बिसौउ नभन.

तिमि हिंड्ने गोरेटोमा , बामे सर्न खोज्दाखोज्दै,
दाई......... तिम्ले थाके नभन.

यो बन्दुकको बाटो होइन , भासनको पनि,
फड्को मर्न गारो हुन्छ, धैर्य गर्छु हामी,
दिदि .....तिम्ले भयो नभन.

मन्दिरको छिडीमा गुच्चा खेल्नेहरु,
सिनेमाको भिडमा गोजी छाम्नेहरु,
हुन्न, गर्दिन भन्न नपाउदै,
दाई .... बस्छु नभन.

देशै हाम्रो प्रकृतिको, भिन्न भाषा भेसको,
खाल्टा खुल्टी, खोलोखाली, स्वाभाविक हो डिस्को,
लतारिनु, पछारिनु ,स्वादै फरक कस्तो,
दिदि....... तिम्ले पुग्यो नभन.

थोपा थोपामा अडेको यौ शक्ति,
रुपन्तरंको मूल फुतौउनुछ,
लहरिदै, छाहरिदै मुलुक ततौनुछ.
दाई ........तिम्ले हुन्न नभन.

बास नहुनेहरूको, धुरी गादेछैन,
गास नपाउने को आगो फुक्य्या छैन.
लाज लुकाउन सक्या छैन,
दिदि ......तिम्ले सुहायो नभन,

मैनाहरू बलात्कार भैराखेका छन्.
भ्रस्ताचारि लाई जेल चलान गर्याछैन,
जमिन्दारको नक्कली तमसुक च्यातेकै छैन.
सय कडा छको ऋण घटेकै छैन.
दाई .....तिम्ले मिल्यो नभन.

उच, निच सबै सगैं बिहेबारी गरेकै छैन,
बोक्सी, भुत, पीरेत छैन भनेकै छैन,
दिदि .....तिम्ले सुद्र्यो नभन.

रक्सि भट्टी बन्द भो, फेकतरी बढ्दै छ.
मातेर कुट्न छोडेको छैन.
जंगल मासियो,गिटी बालुवा भारत पुग्दैछ.
बाडी पहिरोबढेकै छ,पखाला चलेकै छ.
दाई...... तिम्ले घट्यो नभन.

गोठाला , देस, बिदेस बटुल्न सक्या छैन मैले,
सिमाना मा किला ठोक्न भ्याको छैन मैले,
दिदि ....तिम्ले सक्छौ नभन.

गिटी कुट्ने हातहरुले कलम समाउन नपाउदै,
दिदि .......तिम्ले बिसौउ नभन.
तिमि हिंड्ने गोरेटोमा , बामे सर्न खोज्दाखोज्दै,
दाई......... तिम्ले थाके नभन.

2009-12-27T17:11:00.001-08:00

तिमि र म ...........

तिमि र म,
म र तिमि,
सम्बन्ध के हो? नाता के पर्छ?

छेत्र के हो? सिमाना कहाँ छ?
माया, प्रेम,बिबाह, चिनेको जस्तो, देखेको जस्तो ?
कुन परिभाषामा पर्छ?

भनेको जस्तै लोग्नेस्वास्नी हो कि?
सुनेको जस्तो कृष्णजी र राधिका?
एकै छानामुनि, एकै ओछान्म सुत्नु,
भावना हो की छानिकता?

अस्पतालमा म बिना कुरुवा बस्दा,
तिमि कतै रमेर बस्न सक्छाउ भने,
तिमि र म,
म र तिमि,
सबैले देखादा, सबैले सोद्दा,
एकै छानामुनि, एकै ओछान्म सुत्नु,
माया हो की बिबसत्ता?

के खायेउ,
कहाँ गयेउ,
के गरेउ,
रहरले खोज्न र सुन्न नपाउने भए,
तिमि र म,
म र तिमि,
लोग्ने र स्वास्नी भन्नु,
सन्जोग की कामुकता?

म रोइरहद,
तिमि मुस्कुरह्येउ, भने,
म भोकै सुद्द,
तिमि भोजमा मातेर आउँन सक्केउ भने,
तिमि र म ,
म र तिमि,
एकै छानामुनि, एकै ओछान्म सुत्नु,
औपचरीकता हो की बाद्येता?

नबोलेरै जीत थानिरहंछौ भने,
इमर्जेन्सी पर्दा.....
भनेका खलिकोस्तामा,
तिम्रो र मेरो,
मेरो र तिम्रो,
नाम लेख्नुको के अर्थ?

तिम्रो जीत,
हेर्न खोजेर मात्र के गर्नु?
हारई हार पोखौछौ भने,
चूपचाप !चूपचाप,
बस्नु नै छ भने,
पल पल पिल्सिएर बस्न भन्दा,
तिमिसग मिछिये भन्नु,

नया वर्ष,
दसैँ,
क्रिसमस,
निसवासमा फर्कनुपर्छ भने,
दलिनको सघरर्मा,
तिम्रो र मेरो,
मेरो र तिम्रो,
अजंगको तस्बिरको के अर्थ?
तिमि र म,
म र तिमि,
एकै छानामुनि, सगंसगै बस्नु,
ग्लानि हो की कातरता ?

तिमि र म,
म र तिमि,
एकै छानामुनि, एकै ओछान्म सुत्नु,
भावना हो की बिबसता ?

Join for Solidarity ......................Ganga Maya

2009-12-25T03:22:00.001-08:00

A special worship called DASDAN BAITARNI, arranged after requested by dying one, PANDIT (priest), brother and myself

Carrying death body to keep in van, younger sister, myself front and brother at back (half paint) along with neighbourhood

The first step of burning by firing at mouth-myself, brother and younger and elder sister at the bank of river in Devghat, Chitwan

Brother, younger sister and my self, a special worship for dying one in day 2

My elder sisters (second elder sister was absent due to death of her father in law)

Join for solidarity ……………………………………………………………………………………………….Ganga Maya

Ganga Maya, biologically mother of six children, practically of …….children, died in April 16, 2009 (a mid day of Nepali (New Year) at 56 years old. Death is very obvious if someone born….. She illiterate hardly signed from literacy classes. She loved to study but always deprived. She peeped through window while her brothers were with their Guru (teacher) during her childhood in Sahilitar, Lamjung. She had asthma when I knew that she was my mother. Sometimes, her friends teased `my mother had asthma because of mine’. She had many attacks when I was child. I remembered these days…..no telephone, no ambulance, no money, no one at home and used cart, cycles and sometimes without any options….We are very lucky, we found her at least…..but we always will be remembered her while celebrating the new year!
One hour before her final departure, she told to my father; `baba! I have difficult, where I go’ where as she never said previously when she was in hospital, with oxygen, injecting medicines, sleeping with empty stomach, working a whole day and night……She started to live in western Chitwan in the beginning while my father was busy in eastern and western Nepal in his so called official days.

Everyone learned from her/his mother, but I learned peculiar ideologies from my mother;
1. You shouldn’t die like dying a dog at drainage cannel
2. Daughter also can study (during day time, we had to work therefore she always wake up us at mid night, she followed her SUKRA tara (eastern star) and prepared roasted corn and tea for us). She told us`no one dies with hard work, everyone can die if she/he couldn’t get food.’
3. Encourage fighting for injustice, she also fight alone with her husband’s siblings, she never tired and won too.
4. She told stories why we have to work for poor and women.
5. Share to others, let us give at least taste, finally it would be a stool if you eat more by yourself.
6. She had ample of stories of violence at her society before we grown up…..
Regarding death, she always told to us and her friends/neighbors’ please do not cover face of death body, if you don’t follow for others do not do for me. She justified; ` what would relatives/neighborhood see if you covered the face.’’

Before two years back, she told me ``if you were nearby during my death, please do not do funeral activities (kajkriya). Donate money to school for poor children. Do not add burden by inviting/informing to all relatives and neighborhood for bringing to me river (Narayani). Call the tractor, do not cover my face, do not tie my body with three pieces of CHOYA (a small and long piece of bark of green bamboo, used for tie up). Give enough food for those who will be there as their choice and you also eat whatever you like e.g. pizza and do not cry. Children would be good if they care while live, no sense of crying after death. I am happy with you all.”
Right before her final departure, she advised three things related to my father, younger sister and cousin brother. Then she went away!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

I convinced `nothing will be miracle if daughters performed funeral activities.’ But we just want to break the continuity to get our cultural rights which an associated with other rights of women as a slow poison. Thus, my sisters and myself were performed each and every steps as performed by brother. It was not easy task, struggled for convincing priest (PUROHIT) since DAS DAN BAITARNI (a special ritual arrangement, arranged after requested by dying one), DAGBATTI (a initial step for firing to death body in the bank of holy river) and the remaining funeral rituals (13 days intensive tasks).

Based on our experience, it is neither competition with brothers nor getting popularity but a sharing of pain, tasks during mourning when mentally, physically so weak, needs more support.
That was not suggested by our mother, we are trying to do……..
Hope it will give different perspectives to all visitors/readers specially women activists. Join for solidarity with Ganga Maya…………….

(I would like to take this opportunity to extend our sincere thanks again to all of you who were with us before, during and after these tregedies).

2009-12-24T04:24:00.000-08:00

बाटुली !

अलच्छिनी !
कुलान्ग्घरनी !
कुजात!
गधेनी!आची खुवाई !
कति धेरै छन् उनका नाम.

जे नामले बोलाएपनि,
मुस्कुरौदै, दुइहत जोडेर निउरुनु धर्म मान्छीन उनि.
के उनि साच्चिकै अलच्छिनी हुन् त?
के जात थीयो ? के गयो? अनि आयो के?
आज सबैले वकालत गर्दैछन.
रेडियो, टेलिभिजन तेही नै बोल्दैछ ,
सरकार बजेट भासन प्रभाबकारी बनौदैछ.
यिनै कामको प्रससा गर्छ.
सबै जातकै छन् रे, राम्रो नै मानदैछन

तेसो हो भने,
के बिराईंन त बाटूलिले ?
पचास वर्ष अगी अंतरजतिये बिबाह गरेर,

उनको नाम परिबर्तन!
उनको घर उठिबास !
उनका छोराछोरी कोचेचामे!
तेतिरम्रो नाम छ उनको बाटुली.
उज्जल्यो, रातो बर्नाकी,जवानीमा कस्तो !

बाहुनकी छोरि भएर,
दमैसंग बिबाह गर्ने आट !
के उनि माओबादी हुन्? समाजसेबी हुन् त ?
हुन् उनि केवल सामान्य महिला.
उनको साहस पासंग्को सगरमाथा भन्दा अग्लो छ!
उनको विश्वास प्रिथिबी भन्दा अटल छ!

बिडम्बना!!
आज भए सेलिब्रेटी हुन्थे!
बोलिरहंछन, गाइरहन्छन्,
तर,
कन्जुस छन्, गर्न सक्दैनन्,
नबोल्नेहरू गर्छन!

अफसोच!
बास पईनान्नी बाटुलिले!
गासको को त के कुरा!
जंगलेको छेउमा, सेउलाले बारेर,
हरेक रात पुनर्जन्म लिईन,
धन्य हो बाटुली!

तिम्रो बिसौ हजार पुनर्जन्म!
तिमीलाई साधुबाद छ.

दूसल्ला त कसैले नओड्लाउला,
तिमि र तिम्रो लाशलाई,
तर म जहाँ भए पनि सलाम गर्छु.
तिम्रो आट्टीमा तिमि संगै ,
कूचिएको शिलाबतक्को लोताले,
मुख फाटेको गाग्रीबाट उबाऊदै पानि पिउन सक्छु.

तिम्रो सामाजिक क्रान्ति,
न कम्युनिष्ट न कांग्रेसलाई सुहाउछ ?
किनकी,
तिनीहरु बोल्नलाई मात्र हुन्.
इमान्दारिता र बिस्वासको लागि हैनन!

हरेक रातको पुनर्जन्ममा तिमि कति रोयेउ होला?
पश्चातापमा कति परेउ तिमि?
कति सरापेउ आफुलाई?
नानाबाला नभएको भए,रापतिमा हेलिने थियेउ!
बरनाबर्को जंगलमा पासो!
कति धिक्कारेयूनी बागले लतारेंन भन्दै खुला आकाशमा सुत्दा !

बाटुली !
म सक्दिन कल्पना गर्न पनि!
तिम्रा ति नानाबाला र तिमीलाई,
एकलासमा , बिधवा भएर बस्नुपर्दा,
आज चक्काजाम गर्दैछन, सिह्हदर्बर धेर्दैछां.

बाटुली,
तिमीलाई पो चक्काजाम गरेनी हैन?
पानी पनि खान पाएनौ!
थाग्ना घसेतेलो पुछेर सुखायेउनी !

तिम्रो लोग्ने बिरामी पर्दा, औसदी त कुरै भईन,
बोलि मीसाउने पनि कोहि पाइनेउ नि!
लाश बोक्ने कोहि नभएर, आफैले डोकोमा बोकेर सतिगति गर्दा!
तिमि महान महिला !

बाटुली !
म बिर्स भन्नता सक्दिन,
किनकी,
चोट चोट नै हो !
बिर्सेको नाटक मात्र गर्न सकिन्छा तर बिर्सन!

म एती मात्र भन्न सक्छु, बाटुली,
दिन फेरिए,
तिम्रो कथा एतिहस्नै भएनी,
नया पुस्ताले स्विकर्नेछा.
मान्छे मान्छे बिचको विभेद नीर्मुल पार्नेछ .
तिमीलाई ढिलाई भएनी मुरी मुरी बध्हाई र शुभकामना ! !!

2009-12-24T04:22:00.000-08:00

2009-12-22T07:42:00.000-08:00

2009-12-20T06:47:00.000-08:00

Women are able to lead for development activities, see -women of Patharkot VDC, Sarlahi, Nepal.
It was not easy to construct 5 KM road. It took around three months for discussing, negotiating and act it. During this process, specially, political leaders, school teachers and so called intellegent people werestand for opposition. Women were threaten by phone, abused at their work setting and on way to field, bad discussion at women's home. Women were advocating and fighting tirelessley. They also inform about their plan and challenges to their neighbouring VDCs, groups and districts. Finally, they make it where they compelled to broken rich, feudal people's house , shop and trees which were in the road. Now everone enjoying and happy. Here, Majhi (fisher) women was taking lead role.

2009-12-20T06:33:00.000-08:00

I have Right, I can Exercise

2009-12-20T06:09:00.000-08:00

`I have Right, I can Exercise'

(I)

Fifteen years back!!!
I never thought that,
About my tragedy with my dearest one, parents and my friends,
I was full of energy and enthusiasm.
I didn’t listen to anyone, married a policeman of buffer zone.
He really loved me! respected me! I am shocked - how he left me!
After two years of my blissful time,
Having girl child, looks like copy of him, felt proud, being with him.
Regrettably, he said that he transferred
He gone, gone forever, no miss calls, no letter
My tragedies went up and up !

(II)
Kicked out from my rental house,
No communication with parents and siblings,
I was in road! No food for my daughter, Iam guilty of her as well,
Everyone behave as I’m untouchable and to my daughter!
I begged for labor work but NOT provided
I loved roads, sold liquor, gradually men started coming,
All respected me by drinking, love me with sexual advantages
Neither was I aware nor options I had!
I got used to all, couldn’t kill neither my daughter nor mine,
In other hand,
Charged me-a bad women like prostitute,
Neighbors threatened me for burn,
But it was my life and way of survival!

(III)

Now, improved my social condition as well,
Because I associated with popular education centers,
I give up liquor, men, quarrelsome and all misfortune,
Still I am with my girl child.
Transformed daily life of both of us, she is in school as child of shopkeeper,
No men come at night,
No any charges, violence at all.
I learned several things from my life.
Won’t repeat to my girl child.
She would get education as her choice, were not blind as I had.
She has right to control over body with logical order, not as mine.
She would get position by her choice and would act upon

(Presented in Burundi, WEP conference, June 2009)

2009-12-20T05:55:00.000-08:00

Women of Sarlahi district (identified as poor, vulnerable and socially excluded through participatory tools by themselves where used class, caste, gender and other tools were used).

Most of the women are single by death of husband, migration of husband and so on. Every year, such hut has to repair as well as make. It is also allow by ONLY to men. In this connection, many women are suffering from sexual abuse and exploitation. Through opular Education discussion, women aware about it. It a forms of violence of women's right. Then women start to make it by themselves. NO MORE violence ! women can DO.

2009-12-20T05:17:00.000-08:00

Women are deprived from land right by customary, state laws since beginning. As a result, women are living with oppressive, depressive and suppressive envionment where political, economical, social, envionmental and overall human rights also violent in cyclical way. In this connection, poor and marginalized women from Sarlahi district, not only demonste their rights towards land but also continue even today. Popular Education centers's women organized and felecitated ``Halo Mahosav"-`plough the field' in March 2009. Plough by women is supposed to misfortune in Nepali society. It is a symbole of breaking the traditional barriers. For making BREAKTHROUGH no need to get aboard university degree !

I am Rich and Happy !

2009-12-20T05:03:00.000-08:00

I am Rich and Happy!

Are you doing for poor?
No you don’t know?
I am watching you for a long time!
You are making a drama of poverty and starvation!

But I am eating and full of my stomach!
I am happy by eating what my ancestors eat.

You are starved?
You don’t have fruits and herbs.
May be you are sick! not mine.

You making me sick, poor and poverty,
because you are telling everyone about bread and milk?

I have wheat! I have cow! I have vegetables!
I am happy with my family.

You are smoking! You are drinking alcohol ! And you are in Stress!
You are poor, you don’t have anything!

Only you have bread! Bottle milk and all packed packed!
You packed! Your mind also packed!

So you are poor! You have poverty!
Not me and mine !

So open your eyes and heart!
Go with your mother and father,
Ask with them why they are happy, how they are happy,
Ask them who is making them unhappy too!

You will get the answer
Your mindset and your level of thinking!

You are moving to poverty!
So you are crying! Restlessness!

But I am happy, where I am and what I have.
I love my nature! My reality!
And
Want to forever!

Do you see you back ever?
You laugh after drinking!
You are sleeping with tabs.
Your relationship is momentary!

Because you are poor in your mind and feelings!
Leave to count the materials and money!

See to your back again and again!
Still you have time!

Go with empty mind and ask with villagers.
Why and how they are enjoying!
They are rich in feelings!
They are rich in respect!
They will live forever!

You will be live, if you be a follower!
Follow them and be richer, happier forever!